250 महत्त्वाचे मराठी समानार्थी शब्द भाग 2 | Marathi Samanarthi Shabd
प्रस्तावना
मराठी भाषेतील शब्दसंपत्ती वाढवण्यासाठी समानार्थी शब्दांचा अभ्यास करणे आवश्यक आहे. शालेय विद्यार्थी, चौथी व सातवी शिष्यवृत्ती परीक्षा, तसेच इतर स्पर्धा परीक्षांच्या तयारीसाठी ही यादी उपयुक्त आहे.
या लेखात 250 महत्त्वाचे मराठी समानार्थी शब्द दिले आहेत.
250 मराठी समानार्थी शब्द (भाग 2)
- अंकुर – कोंब, मोड
- अंग – अवयव, शरीराचा भाग
- अंगण – आवार, प्रांगण
- अंजली – ओंजळ, करसंपुट
- अट – शर्त, बंधन
- अडथळा – अडसर, रोध
- अडचण – समस्या, पेच, अडसर
- अतूट – अभंग, अखंड
- अद्भुत – विलक्षण, आश्चर्यकारक
- अधीर – उतावीळ, आतुर
- अनाथ – निराधार, बेसहारा
- अनोळखी – अपरिचित, अनभिज्ञ
- अपमान – अवमान, मानहानी
- अपार – अमर्याद, अगाध
- अपूर्व – विलक्षण, असाधारण
- अभाव – कमतरता, उणीव
- अभिमान – स्वाभिमान, गर्व
- अमूल्य – अनमोल, मौल्यवान
- अल्प – थोडा, कमी
- अवघड – कठीण, जटिल
- अवकाश – मोकळी जागा, अंतराळ
- अविश्वास – अश्रद्धा, संशय
- अस्वस्थ – बेचैन, व्याकुळ
- आक्रमण – हल्ला, चढाई
- आकस्मिक – अचानक, अनपेक्षित
- आकर्षण – ओढ, मोह
- आकाशवाणी – नभोवाणी, रेडिओ प्रसारण
- आज्ञा – आदेश, हुकूम
- आदर – मान, सन्मान, गौरव
- आदर्श – उत्तम नमुना, प्रमाण
- आळस – सुस्ती, आळशीपणा
- आळशी – सुस्त, कामचुकार
- आश्रय – आधार, निवारा
- आश्रित – अवलंबित, परावलंबी
- आशीर्वाद – शुभाशीर्वाद, सदिच्छा
- आसरा – निवारा, आधार
- इमारत – वास्तू, भवन
- इजा – दुखापत, जखम
- इंधन – जळण, ज्वलनसामग्री
- इंद्रधनुष्य – इंद्रचाप, मेघधनुष्य
- इर्षा – मत्सर, असूया
- ईर्ष्याळू – मत्सरी, जळणारा
- उंच – उन्नत, उंचावलेला
- उंची – उंचपणा, उन्नती
- उगम – मूळ, स्रोत
- उजाड – ओसाड, निर्जन
- उज्ज्वल – तेजस्वी, प्रकाशमान
- उत्कंठा – उत्सुकता, आतुरता
- उत्तम – श्रेष्ठ, उत्कृष्ट
- उत्कृष्ट – सर्वोत्तम, उत्तम
- उदार – दानशूर, दिलदार
- उदास – खिन्न, निराश
- उदासी – खिन्नता, विषण्णता
- उद्गार – शब्द, बोल
- उद्भव – उत्पत्ती, जन्म
- उपदेश – शिकवण, बोध
- उपयुक्त – उपयोगी, लाभदायक
- उपेक्षित – दुर्लक्षित, अनादरित
- उन्माद – वेड, विक्षिप्तता
- उन्मुक्त – स्वतंत्र, मुक्त
- उमेद – आशा, अपेक्षा
- उल्हास – आनंद, उत्साह
- उष्ण – गरम, तप्त
- उष्णता – गरमी, तापमान
- ऊर्जावान – उत्साही, शक्तिशाली
- एकमत – सहमती, एकवाक्यता
- एकता – ऐक्य, एकजूट
- ऐक्य – एकता, एकजूट
- ऐट – डौल, रुबाब
- ऐश्वर्यवान – श्रीमंत, संपन्न
- ओलावा – आर्द्रता, ओलसरपणा
- ओढा – नाला, लहान प्रवाह
- औदार्य – उदारता, दानशीलता
- औषध – दवा, भेषज
- कर्तव्य – जबाबदारी, कर्तव्यकर्म
- कर्तबगार – कर्तृत्ववान, कार्यक्षम
- कर्तृत्व – कर्तबगारी, कार्यक्षमता
- कळकळ – तळमळ, आस्था
- कळस – शिखर, सर्वोच्च भाग
- कंजूष – कृपण, चिक्कू
- कटुता – कडवटपणा, वैरभाव
- करार – समझोता, ठराव
- करमणूक – मनोरंजन, विरंगुळा
- कसोटी – परीक्षा, परीक्षण
- कातर – भित्रा, घाबरट
- कातरवेळ – संध्याकाळ, गोधूळवेळ
- काव्य – कविता, पद्य
- कुतूहल – जिज्ञासा, उत्सुकता
- कुशाग्र – तीक्ष्ण, तल्लख
- कुशाग्रबुद्धी – तल्लख बुद्धी, तीव्र बुद्धिमत्ता
- कुटिल – कपटी, धूर्त
- कुटुंबप्रमुख – घरचा प्रमुख, कुटुंबनायक
- केविलवाणा – दीनवाणा, दयनीय
- कोमल – मृदू, नाजूक
- कौतुक – प्रशंसा, स्तुती
- कौशल्य – कसब, प्रावीण्य
- क्रांती – परिवर्तन, उलथापालथ
- क्रूर – निर्दयी, निष्ठुर
- क्रोधी – रागीट, संतापी
- क्षमाशील – क्षमावंत, उदार
- खंत – खेद, दुःख
- खंबीर – ठाम, दृढ
- खळबळ – गोंधळ, अस्वस्थता
- खजिना – कोश, धनसाठा
- खोडकर – मस्तीखोर, चंचल
- ख्याती – कीर्ती, प्रसिद्धी
- खिन्न – उदास, दुःखी
- गजबज – गर्दी, गोंगाट
- गडबड – गोंधळ, धांदल
- गोड – मधुर, मधुरस्वादी
- गंभीर – शांत, भारदस्त
- गर्जना – सिंहनाद, गडगडाट
- गवसणे – सापडणे, मिळणे
- गोंधळ – संभ्रम, गडबड
- गोपनीय – गुप्त, खाजगी
- गोठा – गाईंचे घर, पशुशाळा
- घाई – त्वरा, लगबग
- घनदाट – दाट, गच्च
- घमेंड – गर्व, अहंकार
- घाबरट – भित्रा, कातर
- घनघोर – भयंकर, भीषण
- चपळ – चंचल, चपळाईने वागणारा
- चमत्कार – अद्भुत घटना, किमया
- चैतन्य – उत्साह, जीवनशक्ती
- चिरंतन – शाश्वत, सनातन
- चिरकाल – दीर्घकाळ, कायम
- चोख – निर्दोष, उत्तम
- चोखंदळ – निवडक, पारख करणारा
- चोखपणा – नीटनेटकेपणा, शुद्धता
- चैतन्यमय – उत्साही, प्रसन्न
- छाननी – तपासणी, परीक्षण
- छाया – सावली, प्रतिच्छाया
- जड – वजनदार, भारी
- जडत्व – आळस, निष्क्रियता
- जपणूक – निगा, देखभाल
- जिद्द – चिकाटी, दृढनिश्चय
- जिद्दी – हट्टी, चिकाटीचा
- जिवंत – सजीव, चेतन
- जीवघेणा – प्राणघातक, घातक
- जोम – उत्साह, ताकद
- जोडी – युग्म, जोड
- झगमगाट – चकाकी, लखलखाट
- झपाट्याने – वेगाने, जलदगतीने
- झगडा – भांडण, तंटा
- झळाळी – चमक, तेज
- झपाटा – वेग, त्वरा
- टवटवी – ताजेपणा, प्रसन्नता
- टवाळ – खोडकर, उनाड
- टवाळकी – मस्करी, थट्टा
- ठाम – पक्का, दृढ
- ठामपणा – दृढता, निश्चय
- डौलदार – रुबाबदार, आकर्षक
- डबके – लहान तळे, पाण्याचा खड्डा
- डाग – कलंक, डब
- डोळस – जाणकार, विवेकी
- ढिम्म – सुस्त, निष्क्रिय
- तजेला – तेज, चमक
- तल्लख – कुशाग्र, तीक्ष्ण
- तल्लीन – मग्न, दंग
- तळमळ – कळकळ, उत्कंठा
- तपश्चर्या – तप, साधना
- तातडी – घाई, निकड
- ताजेपणा – टवटवी, ताजेपण
- तिरस्कार – घृणा, द्वेष
- तीव्र – प्रखर, उत्कट
- तृप्त – संतुष्ट, समाधानी
- तेजस्वी – प्रकाशमान, दीप्तिमान
- तेज – प्रभा, कांती
- थकवा – शीण, श्रम
- थोर – महान, श्रेष्ठ
- थोरवी – महिमा, मोठेपणा
- दयाळू – कृपाळू, करुणामय
- दान – देणगी, अर्पण
- दानशूर – उदार, दानवीर
- दाट – घनदाट, गच्च
- दाटी – गर्दी, खचाखचपणा
- दिग्गज – नामवंत, श्रेष्ठ व्यक्ती
- दीन – गरीब, दरिद्री
- दीर्घ – लांब, विस्तीर्ण
- दुर्दम्य – अजिंक्य, न आवरणारा
- दुर्मिळ – विरळ, क्वचित आढळणारा
- दुबळा – अशक्त, कमजोर
- दुष्काळ – अवर्षण, अनावृष्टी
- दुष्ट – खल, वाईट
- दुरावा – अंतर, दुरत्व
- दृढ – पक्का, मजबूत
- दृढनिश्चय – ठाम निर्धार, निश्चय
- धाडसी – साहसी, निर्भय
- धडाडी – उत्साह, तत्परता
- धडपड – प्रयत्न, खटपट
- धग – ज्वाला, उष्णता
- धगधग – जळजळ, ज्वलन
- धूर्त – कपटी, चलाख
- धूळ – रज, धूलिकण
- ध्यास – ध्येयासक्ती, तळमळ
- धीर – धैर्य, संयम
- धीरगंभीर – शांत, स्थिरचित्त
- नकार – नापसंती, अस्वीकार
- नम्र – विनम्र, विनयशील
- नम्रता – विनय, विनम्रता
- निसर्ग – प्रकृती, सृष्टी
- निसर्गरम्य – नयनरम्य, सुंदर
- निश्चय – निर्धार, संकल्प
- निश्चिंत – निर्धास्त, बेफिकीर
- निष्ठा – श्रद्धा, एकनिष्ठता
- निष्ठावान – निष्ठावंत, प्रामाणिक
- निष्काळजी – बेफिकीर, गाफील
- निष्कपट – निरागस, कपटरहित
- निष्फळ – व्यर्थ, निष्प्रयोजन
- निष्पाप – निरपराध, निर्दोष
- पौरुष – पुरुषार्थ, शौर्य
- पराक्रमी – शूर, वीर
- परावलंबी – आश्रित, अवलंबित
- परोपकार – लोकहित, दुसऱ्याचे भले
- परोपकारी – परहितकारी, दानशील
- परिपूर्ण – पूर्ण, संपूर्ण
- परिपक्व – प्रगल्भ, प्रौढ
- परिश्रमी – मेहनती, कष्टाळू
- पराभव – हार, अपयश
- पराजित – पराभूत, हरलेला
- पराकाष्ठा – परिसीमा, कमाल
- पवित्रता – शुद्धता, निर्मळता
- पल्लेदार – लांब, दूरवर जाणारा
- पातळ – विरळ, बारीक
- पांडित्य – विद्वत्ता, ज्ञान
- पौराणिक – पुराणकालीन, प्राचीन
- फसवणूक – वंचना, कपट
- फसवा – कपटी, लबाड
- फुर्ती – चपळाई, तत्परता
- बळकट – मजबूत, सशक्त
- बिनधास्त – निर्भय, बेफिकीर
- बुद्धिमत्ता – प्रज्ञा, मेधा
- बहरदार – भरघोस, समृद्ध
- भव्य – विशाल, दिव्य
- भेसूर – भयावह, विद्रूप
- भेदक – तीक्ष्ण, आरपार जाणारा
- मनमोहक – आकर्षक, मोहक
- मनस्वी – स्वाभिमानी, दृढमनस्क
- मनोबल – मानसिक ताकद, आत्मविश्वास
- मृदू – कोमल, मुलायम
- मृदुता – कोमलता, सौम्यता
- यशस्वी – यश मिळवणारा, सफल
- रंजक – मनोरंजक, मजेदार
- रम्य – सुंदर, मनोहर
- रेखीव – सुबक, नीटनेटका
- लाघवी – मनमिळाऊ, गोड स्वभावाची
- लवचिक – मऊ, वाकण्याजोगा
- विलोभनीय – आकर्षक, मनमोहक
- शिस्त – नियमबद्धता, अनुशासन
- सौजन्य – सभ्यता, विनयशीलता
समानार्थी शब्दांचा अभ्यास का करावा?
समानार्थी शब्द शिकल्यामुळे विद्यार्थ्यांची शब्दसंपत्ती वाढते. निबंधलेखन, पत्रलेखन, भाषण, वाचन आणि परीक्षेतील प्रश्न सोडवताना त्याचा उपयोग होतो.
सरावासाठी प्रश्न
- 'अंकुर' या शब्दाचे दोन समानार्थी शब्द लिहा.
- 'आक्रमण' या शब्दाचा समानार्थी शब्द कोणता?
- 'उदार' या शब्दाचे दोन समानार्थी शब्द लिहा.
- 'चिरंतन' या शब्दाचा अर्थ स्पष्ट करा.
- 'दुष्काळ' या शब्दाचे दोन समानार्थी शब्द लिहा.
विद्यार्थ्यांसाठी सूचना: समानार्थी शब्दांचा अर्थ संदर्भानुसार बदलू शकतो. त्यामुळे प्रत्येक शब्द वाक्यात वापरून त्याचा अर्थ समजून घ्यावा.
250 मराठी समानार्थी शब्द भाग 1 | Marathi Samanarthi Shabd | मराठी व्याकरण
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा