दुष्काळग्रस्त विद्यार्थ्यांचे परीक्षा शुल्क माफ! शासनाचा मोठा निर्णय; 5 अटी व शर्ती जाहीर

..

यावर्षी महाराष्ट्रात अनेक जिल्ह्यात दुष्काळ पडला आहे.याच धर्तीवर,महाराष्ट्रातील दुष्काळग्रस्त भागातील विद्यार्थ्यांसाठी एक दिलासादायक बातमी आहे. राज्य शासनाने पात्र विद्यार्थ्यांचे परीक्षा शुल्क माफ करण्याबाबत महत्त्वपूर्ण निर्णय घेतला आहे.

3 नोव्हेंबर 2026 रोजी उच्च व तंत्रशिक्षण विभागाने यासंदर्भात शासन निर्णय जाहीर केला आहे. या निर्णयामुळे आर्थिक अडचणींचा सामना करणाऱ्या विद्यार्थ्यांना मोठा दिलासा मिळणार आहे.

परीक्षा शुल्क माफीचा लाभ कोणाला मिळणार?

सन 2026 मध्ये दुष्काळग्रस्त घोषित करण्यात आलेल्या तालुक्यांमधील उच्च व तंत्रशिक्षण विभागांतर्गत कला संस्थांच्या अभ्यासक्रमांना प्रवेश घेतलेल्या पात्र विद्यार्थ्यांना या सवलतीचा फायदा मिळणार आहे.

शैक्षणिक वर्ष 2026-27 साठी संबंधित परीक्षांच्या शुल्कापोटी शासनाने 20 लाख 38 हजार 630 रुपये खर्चास मान्यता दिली आहे.

परीक्षा शुल्क माफीसाठी 5 महत्त्वाच्या अटी व शर्ती

1. दुहेरी लाभ मिळणार नाही

एखाद्या विद्यार्थ्याला त्याच परीक्षेसाठी दुसऱ्या शासकीय योजनेतून 100 टक्के परीक्षा शुल्क माफी मिळत असल्यास पुन्हा या योजनेचा लाभ मिळणार नाही.

2. बाह्य विद्यार्थ्यांना लाभ नाही

बहिःस्थ (External) विद्यार्थी म्हणून नोंदणी केलेल्या विद्यार्थ्यांना या सवलतीचा लाभ मिळणार नाही.

3. शहरात राहणाऱ्या पालकांच्या विद्यार्थ्यांना अपात्रता

ज्या विद्यार्थ्यांचे पालक प्रत्यक्ष शहरात राहून नोकरी किंवा व्यवसाय करतात आणि त्यांच्या नावावर गावामध्ये शेतजमीन आहे, अशा विद्यार्थ्यांना या सवलतीचा लाभ मिळणार नाही.

4. संस्थांनी प्रस्ताव सादर करणे आवश्यक

संबंधित कला संस्थांनी पात्र विद्यार्थ्यांची माहिती आणि आवश्यक प्रस्ताव शासनाकडे सादर करणे आवश्यक आहे.

5. आधी मिळालेल्या शुल्क सवलतीची पडताळणी

महाडीबीटी पोर्टलवरील योजनांमधून यापूर्वी 50 टक्के किंवा 100 टक्के परीक्षा शुल्क माफी मिळालेल्या विद्यार्थ्यांची माहिती तपासली जाणार आहे. यापूर्वी 50 टक्के शुल्क माफी मिळालेल्या पात्र विद्यार्थ्यांना उर्वरित 50 टक्के शुल्क माफी मिळू शकते.

शासनाने किती निधी मंजूर केला?

शैक्षणिक वर्ष 2026-27 मधील संबंधित परीक्षांसाठी शासनाने एकूण 20 लाख 38 हजार 630 रुपये खर्चास मान्यता दिली आहे. हा निधी महाराष्ट्र राज्य कला शिक्षण मंडळाच्या खात्यातून अदा करण्यास मंजुरी देण्यात आली आहे.

विद्यार्थ्यांनी काय करावे?

1. आपल्या संबंधित कला संस्थेशी संपर्क साधावा.
2. परीक्षा शुल्क माफीसाठी आपली पात्रता तपासावी.
3. आवश्यक कागदपत्रे संस्थेकडे जमा करावीत.
4. यापूर्वी मिळालेल्या शिष्यवृत्ती किंवा शुल्क सवलतीची माहिती द्यावी.

महत्त्वाचे प्रश्न आणि उत्तरे

प्रश्न 1 : परीक्षा शुल्क माफीचा शासन निर्णय कधी जाहीर झाला?

उत्तर : 3 नोव्हेंबर 2026 रोजी.

प्रश्न 2 : कोणत्या विद्यार्थ्यांना लाभ मिळणार?

उत्तर : दुष्काळग्रस्त तालुक्यांतील उच्च व तंत्रशिक्षण विभागांतर्गत कला संस्थांमधील पात्र विद्यार्थ्यांना.

प्रश्न 3 : बाह्य विद्यार्थ्यांना लाभ मिळेल का?

उत्तर : नाही.

प्रश्न 4 : आधी 50 टक्के शुल्क माफी मिळालेल्या विद्यार्थ्यांना उर्वरित सवलत मिळेल का?

उत्तर : पात्रतेनुसार उर्वरित 50 टक्के शुल्क माफी मिळू शकते.

प्रश्न 5 : शासनाने किती निधी मंजूर केला आहे?

उत्तर : 20 लाख 38 हजार 630 रुपये.

निष्कर्ष

दुष्काळग्रस्त भागातील विद्यार्थ्यांसाठी शासनाचा हा निर्णय दिलासादायक आहे. मात्र, या योजनेचा लाभ सर्व विद्यार्थ्यांना सरसकट मिळणार नसून शासनाने निश्चित केलेल्या अटी व पात्रतेनुसारच मिळणार आहे. त्यामुळे विद्यार्थ्यांनी आपल्या संबंधित संस्थेकडून अधिक माहिती घ्यावी.

अधिकृत संदर्भ : महाराष्ट्र शासन, उच्च व तंत्रशिक्षण विभागाचा शासन निर्णय दिनांक 3 नोव्हेंबर 2026.

Crocs चप्पल आपण घालाव्या की नाही? रोज वापरल्याने पायांना काय होते? जाणून घ्या फायदे आणि तोटे

आजकाल लहान मुलांपासून मोठ्यांपर्यंत अनेकजण Crocs चप्पल वापरताना दिसत आहेत.या चप्पल वजनाने हलक्या, मऊ आणि घालायला सोप्या असतात. त्यामुळे अनेकांना त्या खूपच आवडतात.

पण तुम्हाला माहिती आहे का? Crocs चप्पल रोज आणि जास्त वेळ वापरणे पायांसाठी योग्य आहे का? जास्त वेळ या चप्पल घातल्याने पाय दुखू शकतात का? याबाबत आरोग्यतज्ज्ञांनी काही महत्त्वाच्या गोष्टी सांगितल्या आहेत.

चला तर मग, Crocs चप्पल वापरण्याचे फायदे आणि तोटे समजून घेऊया.

1. Crocs चप्पल घालणे चांगले की वाईट?

Crocs चप्पल पूर्णपणे वाईट आहेत असे म्हणता येणार नाही. कमी वेळ वापरण्यासाठी त्या आरामदायक ठरू शकतात.

या चप्पल वजनाने हलक्या असतात. पायांना पुरेशी जागा मिळते. त्या सहज स्वच्छ करता येतात. घरात थोडे चालणे, बागकाम करणे किंवा जवळच्या दुकानात जाणे अशा कामांसाठी त्यांचा वापर करता येतो.

मात्र, दिवसभर चालणे किंवा जास्त वेळ उभे राहण्यासाठी प्रत्येक प्रकारच्या Crocs चप्पल योग्य असतीलच असे नाही.

2. Crocs चप्पल जास्त वेळ घातल्याने काय होऊ शकते?

आरोग्यतज्ज्ञांच्या मते, काही प्रकारच्या Crocs चप्पलमध्ये पायाच्या कमानीला (Arch) पुरेसा आधार मिळत नाही. तसेच टाचेला पक्की व घट्ट पकड मिळत नाही.

त्यामुळे सतत वापर केल्यास काही लोकांना पुढील त्रास होऊ शकतात.

1. टाच दुखणे

जास्त वेळ चालल्यामुळे काही लोकांना टाचांमध्ये दुखणे किंवा थकवा जाणवू शकतो.

2. पायांच्या तळव्यांना त्रास

पायाला योग्य आधार न मिळाल्यास पायांच्या तळव्यांमध्ये वेदना होऊ शकतात.

3. बोटांवर ताण येणे

चप्पल पायात व्यवस्थित राहत नसल्यास ती निसटू नये म्हणून काही लोक नकळत पायाची बोटे आवळतात. त्यामुळे बोटांवर ताण येऊ शकतो.

4. पायांना फोड येणे

जास्त वेळ वापरल्याने घर्षणामुळे काही लोकांच्या पायांवर फोड येऊ शकतात.

5. चालताना तोल जाणे

चप्पल पायात व्यवस्थित बसत नसेल तर चालताना ती निसटू शकते. त्यामुळे पडण्याचा धोका वाढू शकतो.

हे त्रास प्रत्येकालाच होतील असे नाही. चप्पलचा प्रकार, वापरण्याचा वेळ आणि व्यक्तीच्या पायांची स्थिती यावर परिणाम अवलंबून असतो.

3. Crocs चप्पल वापरण्याचे फायदे कोणते?

Crocs चप्पलचे काही फायदेही आहेत.

• वजनाने हलक्या असतात.
• घालणे आणि काढणे सोपे असते.
• पायाच्या बोटांना पुरेशी जागा मिळते.
• स्वच्छ करणे सोपे असते.
• पावसाळ्यात किंवा पाण्याजवळ वापरण्यास सोयीच्या ठरू शकतात.
• कमी वेळ वापरण्यास आरामदायक असतात.

4. कोणत्या वेळी Crocs चप्पल घालणे टाळावे?

खालील परिस्थितीत Crocs चप्पल वापरणे टाळावे.

• लांब पल्ल्याचे चालणे.
• धावणे किंवा व्यायाम करणे.
• डोंगराळ भागात फिरणे.
• जास्त वेळ उभे राहून काम करणे.
• घसरड्या जागेवर चालणे.
• खेळताना किंवा धावताना लहान मुलांनी वापरणे.

विशेषतः ज्यांना पाय दुखण्याचा त्रास आहे किंवा चालताना तोल सांभाळण्यास अडचण येते, त्यांनी योग्य आधार देणारे पादत्राणे निवडावेत.

5. Crocs चप्पल वापरताना कोणती काळजी घ्यावी?

1. आपल्या पायाच्या मापाचीच चप्पल निवडा.
2. चप्पलचा मागील पट्टा टाचेच्या मागे लावा.
3. चप्पल खूप सैल किंवा घट्ट नसावी.
4. दिवसभर एकाच चप्पलचा वापर करू नका.
5. पायांना घाम येत असल्यास पाय स्वच्छ आणि कोरडे ठेवा.
6. पाय दुखत असल्यास अशा चप्पलचा वापर कमी करा.

6. लहान मुलांनी Crocs चप्पल घालाव्या का?

लहान मुलांना Crocs चप्पल घालायला आवडतात. त्या रंगीबेरंगी आणि हलक्या असतात.

परंतु लहान मुले सतत धावत असतात आणि खेळत असतात. त्यामुळे त्यांच्या पायात व्यवस्थित बसणारे आणि टाचेला चांगला आधार देणारे शूज वापरणे अधिक योग्य ठरते.

शाळेत, खेळताना किंवा धावताना योग्य फिटिंगचे शूज वापरण्यास प्राधान्य द्यावे.

निष्कर्ष

Crocs चप्पल घालणे चुकीचे नाही. मात्र त्यांचा वापर किती वेळ आणि कोणत्या कामासाठी करतो, हे महत्त्वाचे आहे.

घरात थोडा वेळ वापरण्यासाठी किंवा जवळच्या ठिकाणी जाण्यासाठी त्या सोयीच्या असू शकतात. परंतु लांब चालणे, धावणे किंवा दिवसभर उभे राहणे यासाठी पायांना योग्य आधार देणारे शूज वापरणे चांगले.

आपल्या पायांचे आरोग्य जपण्यासाठी आरामदायक आणि योग्य मापाची पादत्राणे निवडा.

महत्त्वाची सूचना : पायांमध्ये सतत वेदना, सूज किंवा चालताना त्रास होत असल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा. हा लेख केवळ सामान्य आरोग्यविषयक माहितीसाठी आहे.

भाषा विषय दैनंदिन निरीक्षण नोंदी | मराठी विषयासाठी ६० महत्त्वाचे मुद्दे

विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासामध्ये भाषा विषयाला अत्यंत महत्त्वाचे स्थान आहे. विद्यार्थ्यांचे बोलणे, ऐकणे, वाचन, लेखन, संभाषण कौशल्य, विचार मांडण्याची पद्धत आणि भाषेचा योग्य वापर या बाबींचे नियमित निरीक्षण करणे आवश्यक असते.

शालेय स्तरावर विद्यार्थ्यांच्या भाषिक प्रगतीचे मूल्यमापन करण्यासाठी दैनंदिन निरीक्षण नोंदी उपयुक्त ठरतात. या नोंदींच्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांची भाषिक क्षमता, आत्मविश्वास, सर्जनशीलता आणि अभिव्यक्ती कौशल्य समजण्यास मदत होते.

खाली भाषा विषयाच्या दैनंदिन निरीक्षणासाठी ६० महत्त्वाचे मुद्दे दिले आहेत.

भाषा विषय : दैनंदिन निरीक्षणाचे ६० मुद्दे

१. बोलणे व संभाषण कौशल्य

१. इतरांनी प्रमाण भाषा वापरावी यासाठी प्रयत्न करतो.

२. बोलताना शब्द व वाक्यांचा अचूक आणि समर्पक वापर करतो.

३. उदाहरणे देऊन आपले म्हणणे पटवून सांगताना म्हणींचा वापर करतो.

४. अभ्यासक्रमातील नवीन शब्दांचा वापर करून बोलतो.

५. भाषण करताना अगदी सहजपणे व आत्मविश्वासाने बोलतो.

६. बोलीभाषेत बोलताना प्रमाणभाषेचा योग्य वापर करतो.

७. बोलताना वयानुसार योग्य संबोधन वापरतो.

८. मोठ्यांशी बोलताना अत्यंत नम्रतेने बोलतो.

९. स्वतःच्या गरजा योग्य भाषेत व्यक्त करतो.

१०. विचारलेल्या प्रश्नांची अचूक व व्यवस्थित उत्तरे देतो.

११. एखाद्या गोष्टीचे कारण योग्य उदाहरणांसह पटवून देतो.

१२. इतरांशी संवाद साधताना देहबोलीचा योग्य वापर करतो.

१३. स्वतःचे अनुभव श्रवणीय व प्रभावी भाषेत सांगतो.

१४. कुठे काय बोलावे आणि काय बोलू नये याचे योग्य ज्ञान आहे.

१५. बोलण्याची भाषा लाघवी, नम्र व सुंदर आहे.

१६. आपल्या बोलण्याच्या शैलीमुळे सर्वांना आवडतो.

१७. सर्वांसमोर बोलताना धीटपणे व नैसर्गिकपणे बोलतो.

१८. संवाद साधण्याचे कौशल्य उत्तम आहे.

१९. परिचित व अपरिचित व्यक्तींशी योग्य संवाद साधतो.

२०. इतरांचे न पटलेले मत सौम्य भाषेत व्यक्त करतो.

२१. भाषेचा वापर करताना व्याकरणाचे नियम सहजपणे पाळतो.

२२. स्वतःच्या भावना योग्य शब्दांत व्यक्त करतो.

२. ऐकणे व आकलन कौशल्य

२३. संवाद, कथा, गाणी व मजकूर लक्षपूर्वक ऐकतो.

२४. ऐकलेल्या संवादावर किंवा मजकुरावर आधारित प्रश्नांची अचूक उत्तरे देतो.

२५. ऐकलेल्या मजकुरावर समर्पक भाषेत उत्तरे देतो.

२६. कवितेच्या ओळी किंवा कडवे ऐकून लगेच पूर्ण करतो.

२७. कवितेच्या ओळी किंवा कडवे ऐकून संपूर्ण कविता म्हणतो.

२८. दिलेल्या सूचना लक्षपूर्वक ऐकतो व त्यांचे तंतोतंत पालन करतो.

२९. सूचना ऐकून त्यानुसार योग्य कृती करतो.

३०. शब्द किंवा मजकूर लक्षपूर्वक ऐकून अचूक लिहितो.

३१. शब्द किंवा मजकूर ऐकून जलद गतीने व अचूक लिहितो.

३. वाचन व आकलन कौशल्य

३२. दिलेला मजकूर योग्य उच्चारांसह स्पष्टपणे वाचतो.

३३. वाचन करताना योग्य स्वराघात व बलाघाताचा वापर करतो.

३४. मजकूर वाचताना अर्थपूर्ण व लक्षणीय वाचन करतो.

३५. सूचविलेल्या कडव्याचा अर्थ स्पष्टपणे सांगतो.

३६. वाचलेल्या कथा, प्रसंग किंवा भागाचा आशय सुंदर रीतीने सांगतो.

३७. वाचलेल्या मजकुरावर आधारित प्रश्नांची योग्य उत्तरे देतो.

४. कथाकथन व सर्जनशील अभिव्यक्ती

३८. स्वतःच्या कल्पनेतून छोट्या छोट्या कथा तयार करतो.

३९. स्वतः तयार केलेल्या कथा सुंदर रीतीने सांगतो.

४०. सूचविलेली कथा योग्य व सुंदर भाषेत सांगतो.

४१. कथा सांगताना समर्पक हावभाव व योग्य वाक्यरचनेचा वापर करतो.

४२. दिलेल्या प्रसंगाचे किंवा कथेचे आशयपूर्ण वर्णन करतो.

४३. सूचविलेल्या विषयानुसार प्रश्न तयार करून विचारतो.

४४. दिलेल्या विषयावर अनेक प्रश्न जलद गतीने तयार करून विचारतो.

४५. दिलेल्या मुद्द्यांच्या आधारे स्वतः कथा तयार करून सांगतो.

५. कविता, गीत व अभिनय कौशल्य

४६. सूचविलेली कविता किंवा गीत तालासुरात म्हणतो.

४७. कविता किंवा गीत लय, ताल व सुरेल आवाजात सादर करतो.

४८. कवितेचे किंवा गीताचे साभिनय व कृतीयुक्त सादरीकरण करतो.

४९. कवितेचे किंवा गीताचे स्पष्ट उच्चार व योग्य कृतींसह सादरीकरण करतो.

५०. दिलेल्या प्रसंगाचे किंवा संवादाचे योग्य अभिनयासह सादरीकरण करतो.

५१. प्रसंग किंवा संवाद सादर करताना योग्य कृती व हावभावांचा वापर करतो.

६. लेखन कौशल्य

५२. सूचविलेला मजकूर पाहून आकर्षक पद्धतीने लिहितो.

५३. मजकूर सुंदर व वळणदार अक्षरात लिहितो.

५४. दिलेला मजकूर शुद्धलेखनाच्या नियमांनुसार अचूक लिहितो.

५५. दिलेल्या शब्दांचा व वाक्यांचा योग्य वापर करून लेखन करतो.

५६. दिलेली चित्रे पाहून त्यांचे अचूक वर्णन लिहितो.

५७. चित्रांचे वर्णन योग्य भाषाशैलीत व सुंदर वाक्यरचनेत लिहितो.

७. निरीक्षण व कृती कौशल्य

५८. दिलेल्या घटनांची चित्रे योग्य क्रमाने लावून दाखवतो.

५९. दिलेल्या सूचना लक्षपूर्वक ऐकून त्यानुसार कृती करतो.

६०. दिलेल्या चित्रांच्या व मुद्द्यांच्या आधारे योग्य क्रमाने कथा तयार करून सांगतो.

८. सर्जनशील लेखन व शब्दसंग्रह कौशल्य

६१. सूचविलेल्या मुद्द्यांच्या आधारे सुंदर कथा तयार करून सांगतो.

६२. सूचविलेल्या शब्दांचे समानार्थी व विरुद्धार्थी शब्द सांगतो.

६३. सूचविलेल्या शब्दांसाठी अचूक व योग्य नवीन शब्द सांगतो.

६४. चित्र पाहून प्रश्न तयार करतो व ते लिहितो.

६५. चित्राचे निरीक्षण करून त्यानुसार समर्पक प्रश्न तयार करतो.

भाषा विषयाच्या दैनंदिन निरीक्षणाचे महत्त्व

भाषा विषयाच्या दैनंदिन निरीक्षणामुळे विद्यार्थ्यांच्या भाषिक कौशल्यांचा विकास समजण्यास मदत होते. विद्यार्थ्यांना आपले विचार स्पष्टपणे मांडता येतात. त्यांचा शब्दसंग्रह वाढतो. वाचन, लेखन, संभाषण आणि श्रवण कौशल्यांमध्ये सुधारणा होते.

शिक्षकांनी प्रत्येक विद्यार्थ्याचे नियमित निरीक्षण करून त्याच्या क्षमतेनुसार प्रोत्साहन द्यावे. ज्या विद्यार्थ्यांना भाषिक कौशल्यांमध्ये अडचणी येतात, त्यांना अतिरिक्त सराव व मार्गदर्शन द्यावे.

निष्कर्ष

दैनंदिन निरीक्षण नोंदी या विद्यार्थ्यांच्या प्रगतीचे मूल्यमापन करण्यासाठी महत्त्वाचे साधन आहे. भाषा विषयातील ऐकणे, बोलणे, वाचणे आणि लिहिणे या चारही कौशल्यांचा विकास करण्यासाठी वरील ६० निरीक्षण मुद्द्यांचा शिक्षकांना उपयोग होऊ शकतो.

6 वी ,7वी,8वी सर्व विषयांच्या  वर्णनात्मक नोंदी

दुसरी ते आठवीच्या PAT-2 परीक्षेचे वेळापत्रक जाहीर! 2, 3 आणि 5 डिसेंबरला होणार आहे परीक्षा

..

महाराष्ट्रातील इयत्ता दुसरी ते आठवीच्या विद्यार्थ्यांसाठी महत्त्वाची बातमी आहे. शैक्षणिक वर्ष 2026-27 मधील PAT-2 परीक्षेच्या तारखांमध्ये बदल करण्यात आला आहे. आता ही परीक्षा डिसेंबर महिन्यात होणार आहे. त्यामुळे शिक्षक, विद्यार्थी आणि पालकांनी नवीन वेळापत्रकाची नोंद घ्यावी.

राज्य शैक्षणिक संशोधन व प्रशिक्षण परिषद, महाराष्ट्र, पुणे (SCERT) यांच्याकडून यासंदर्भात सुधारित वेळापत्रक जाहीर करण्यात आले आहे.

PAT-2 परीक्षा कोणत्या दिवशी होणार?

नवीन वेळापत्रकानुसार दुसरी ते आठवीच्या विद्यार्थ्यांची परीक्षा तीन दिवस घेतली जाणार आहे. परीक्षेचे विषय आणि तारखा पुढीलप्रमाणे आहेत.

PAT-2 परीक्षेचे वेळापत्रक 2026-27

या परीक्षेत राज्यातील संबंधित सर्व माध्यमांच्या शाळांमधील विद्यार्थ्यांचा समावेश असेल.

लेखी आणि तोंडी परीक्षा कशी होणार?

PAT-2 परीक्षेमध्ये विद्यार्थ्यांची लेखी तसेच तोंडी परीक्षा घेतली जाणार आहे. ज्या दिवशी संबंधित विषयाची लेखी परीक्षा होईल, त्याच दिवशी विद्यार्थ्यांची तोंडी परीक्षा घेण्याचे नियोजन करायचे आहे.

मात्र, शाळेतील विद्यार्थ्यांची संख्या जास्त असल्यास तोंडी परीक्षा दुसऱ्या दिवशीही घेता येणार आहे.

परीक्षेची वेळ काय असेल?

विद्यार्थ्यांची परीक्षा शाळेच्या नेहमीच्या वेळेनुसार घेतली जाणार आहे. शाळा सकाळच्या सत्रात असो किंवा दुपारच्या सत्रात, त्या वेळेनुसार मुख्याध्यापकांना परीक्षेचे नियोजन करता येईल.

शिक्षकांसाठी महत्त्वाच्या सूचना

PAT-2 परीक्षेसाठी प्रश्नपत्रिका संबंधित शाळांपर्यंत नियोजनानुसार पोहोचवण्यात येणार आहेत. प्रश्नपत्रिकांची गोपनीयता राखणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.

परीक्षा पूर्ण झाल्यानंतर शिक्षकांना उत्तरपत्रिका तपासण्यासाठी उत्तरसूची उपलब्ध करून दिली जाणार आहे. त्यानुसार विद्यार्थ्यांचे पेपर तपासून त्यांचे गुण नोंदवायचे आहेत.

विद्यार्थ्यांचे गुण विद्या समीक्षा केंद्र (VSK) पोर्टल किंवा संबंधित चॅटबॉटवर नोंदवण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत.

PAT-2 परीक्षा का घेतली जाते?

PAT-2 परीक्षा म्हणजे विद्यार्थ्यांनी आतापर्यंत शिकलेल्या अभ्यासक्रमाचे आकलन किती झाले आहे, हे तपासण्याची एक पद्धत आहे.

या परीक्षेमुळे विद्यार्थ्यांना कोणत्या विषयात चांगले ज्ञान आहे आणि कोणत्या विषयात अधिक सरावाची गरज आहे, हे शिक्षकांना समजते.

ज्या विद्यार्थ्यांना अभ्यासात अडचणी येतात, त्यांच्यासाठी शिक्षकांना पुन्हा शिकवण्याचे आणि विशेष मार्गदर्शन करण्याचे नियोजन करता येते.

शिक्षक, पालक आणि विद्यार्थ्यांनी काय लक्षात ठेवावे?

• परीक्षेच्या नवीन तारखा लक्षात ठेवाव्यात.
• विद्यार्थ्यांना तिन्ही विषयांचा नियमित सराव करून द्यावा.
• लेखी परीक्षेबरोबर तोंडी परीक्षेचीही तयारी करून घ्यावी.
• परीक्षेबाबत विद्यार्थ्यांवर अनावश्यक ताण देऊ नये.
• परीक्षेचे कामकाज दिलेल्या सूचनांनुसार पूर्ण करावे.

महत्त्वाचे : दुसरी ते आठवीच्या PAT-2 परीक्षेचे वेळापत्रक बदलल्यामुळे शिक्षकांनी जुन्या वेळापत्रकाऐवजी सुधारित वेळापत्रकानुसार नियोजन करावे. विद्यार्थ्यांनीही परीक्षेच्या तारखा लक्षात ठेवून अभ्यासाला सुरुवात करावी.

अधिकृत माहितीसाठी SCERT महाराष्ट्राच्या संकेतस्थळाला भेट द्या.

2026-2027 आयडॉल शिक्षक यादी जाहीर

राज्यात ४ हजार ४८४ आयडॉल शिक्षकांची निवड जाहीर! पुणे जिल्हा आघाडीवर; जाणून घ्या जिल्हानिहाय संपूर्ण माहिती

महाराष्ट्रातील शिक्षकांसाठी एक महत्त्वाची शैक्षणिक बातमी समोर आली आहे. राज्य शैक्षणिक संशोधन व प्रशिक्षण परिषद (SCERT), पुणे यांनी शैक्षणिक वर्ष २०२६-२७ साठी आयडॉल शिक्षकांची निवड यादी जाहीर केली आहे. यंदा राज्यातील तब्बल ४ हजार ४८४ शिक्षकांना आयडॉल शिक्षक म्हणून निवडण्यात आले आहे.

या निवड यादीमध्ये पुणे जिल्ह्याने सर्वाधिक शिक्षकांच्या निवडीसह प्रथम क्रमांक मिळवला आहे. विशेष म्हणजे, राज्यातील विविध जिल्ह्यांमधील ग्रामीण आणि शहरी भागातील शिक्षकांनाही या यादीत स्थान मिळाले आहे.

आयडॉल शिक्षक म्हणजे काय?

शाळांमध्ये विद्यार्थ्यांना दर्जेदार शिक्षण देण्यासाठी सातत्याने प्रयत्न करणारे, अध्यापनात नवनवीन प्रयोग करणारे आणि विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक प्रगतीसाठी विशेष योगदान देणारे शिक्षक निवडण्याचा हा उपक्रम आहे.

अशा शिक्षकांना 'आयडॉल शिक्षक' म्हणून ओळखले जाते. त्यांच्या अध्यापन पद्धती, अनुभव आणि शैक्षणिक उपक्रमांचा इतर शिक्षकांनाही उपयोग व्हावा, हा या उपक्रमामागील मुख्य उद्देश आहे.

यावर्षी किती शिक्षकांची निवड झाली?

शैक्षणिक वर्ष २०२६-२७ साठी राज्यभरातून एकूण ४ हजार ४८४ शिक्षकांची निवड करण्यात आली आहे.

मागील शैक्षणिक वर्ष २०२५-२६ मध्ये जिल्हास्तरावर एकूण ४४२ आयडॉल शिक्षकांची निवड झाली होती. यावर्षी ही संख्या मोठ्या प्रमाणात वाढली आहे.

त्यामुळे राज्यातील अधिकाधिक शिक्षकांना त्यांच्या शैक्षणिक कार्याची ओळख मिळण्याची संधी उपलब्ध झाली आहे.

कोणत्या जिल्ह्यात सर्वाधिक शिक्षकांची निवड?

यंदाच्या आयडॉल शिक्षकांच्या यादीत पुणे जिल्हा सर्वाधिक शिक्षकांच्या निवडीसह आघाडीवर आहे.

उपलब्ध जिल्हानिहाय आकडेवारीनुसार प्रमुख जिल्ह्यांतील निवड पुढीलप्रमाणे आहे.

वरील आकडेवारीनुसार पुणे जिल्ह्यातून सर्वाधिक ४८७ शिक्षकांची निवड झाली आहे. तर वाशिम जिल्ह्यातून १६ शिक्षकांची निवड झाली आहे.

आयडॉल शिक्षकांची निवड झाल्यानंतर काय होणार?

आयडॉल शिक्षक म्हणून निवड झालेल्या शिक्षकांच्या अनुभवाचा उपयोग इतर शिक्षकांना मार्गदर्शन करण्यासाठी केला जाणार आहे.

यासाठी निवड झालेल्या शिक्षकांना पुढील शैक्षणिक उपक्रमांमध्ये सहभागी करून घेतले जाणार आहे.

१. राज्यस्तरीय आणि जिल्हास्तरीय शिक्षक प्रशिक्षण.

२. विविध शैक्षणिक कार्यशाळांमध्ये सहभाग.

३. अध्यापनातील नाविन्यपूर्ण प्रयोगांची माहिती इतर शिक्षकांपर्यंत पोहोचवणे.

४. शैक्षणिक चर्चासत्रांमध्ये मार्गदर्शन करणे.

५. आवश्यकतेनुसार तज्ज्ञ मार्गदर्शक म्हणून काम करण्याची संधी.

यामुळे एका शिक्षकाने केलेले चांगले काम इतर शाळांपर्यंत पोहोचण्यास मदत होणार आहे.

आयडॉल शिक्षकांची यादी कुठे पाहायची?

आयडॉल शिक्षकांची अधिकृत निवड यादी पाहण्यासाठी राज्य शैक्षणिक संशोधन व प्रशिक्षण परिषदेच्या अधिकृत संकेतस्थळाला भेट द्या.

अधिकृत संकेतस्थळ : https://maa.ac.in/

संकेतस्थळावर उपलब्ध असलेल्या 'आयडॉल शिक्षक' या विभागात जाऊन राज्यस्तरीय आणि जिल्हास्तरीय निवड याद्या पाहता येतील.

निष्कर्ष

शिक्षक हा शिक्षणव्यवस्थेचा महत्त्वाचा आधारस्तंभ आहे. विद्यार्थ्यांना केवळ पाठ्यपुस्तकातील ज्ञान न देता त्यांच्या सर्वांगीण विकासासाठी प्रयत्न करणाऱ्या शिक्षकांच्या कामाची दखल घेणे आवश्यक आहे.

आयडॉल शिक्षक उपक्रमामुळे अशा शिक्षकांना प्रोत्साहन मिळणार असून त्यांच्या चांगल्या अध्यापन पद्धतींचा फायदा राज्यातील इतर शाळांनाही होऊ शकतो.

राज्यातील ४ हजार ४८४ शिक्षकांची ही निवड शिक्षण क्षेत्रासाठी महत्त्वाची घडामोड मानली जात आहे.

सर्व निवड झालेल्या शिक्षकांचे हार्दिक अभिनंदन!

( स्वाध्याय )विरुद्धार्थी शब्द. 

दिवाळीचे 5 दिवस का साजरे केले जातात? धनत्रयोदशी ते भाऊबीज यांचे महत्त्व

दिवाळी हा आपला  सर्वांचा आवडता सण आहे. दिवाळी म्हटले की आपल्याला पणत्या, आकाशकंदील, रांगोळी, फराळ आणि नवीन कपडे आठवतात. लहान मुले दिवाळीची खूप वाट बघत असतात.

दिवाळी हा दिव्यांचा आणि आनंदाचा सण आहे. दिवाळी पाच दिवस साजरी केली जाते. या पाच दिवसांना वेगवेगळे महत्त्व आहे.

धनत्रयोदशी, नरक चतुर्दशी, लक्ष्मीपूजन, दिवाळी पाडवा आणि भाऊबीज असे दिवाळीचे पाच दिवस आहेत. चला, या प्रत्येक दिवसाचे महत्त्व जाणून घेऊया.

1. धनत्रयोदशी – धन आणि आरोग्याचा दिवस.

धनत्रयोदशी हा दिवाळीचा पहिला दिवस असतो.

या दिवशी भगवान धन्वंतरी आणि माता लक्ष्मी यांची पूजा केली जाते. असे मानले जाते की समुद्रमंथनातून भगवान धन्वंतरी अमृताचा कलश घेऊन बाहेर आले होते.

या दिवशी लोक नवीन भांडी, सोने किंवा चांदी खरेदी करतात. घर स्वच्छ करतात आणि दारासमोर रांगोळी काढतात.

धनत्रयोदशीचे महत्त्व :

• घरात सुख आणि समृद्धी यावी.
• सर्वांना चांगले आरोग्य मिळावे.
• घरात आनंद आणि शांती राहावी.

2. नरक चतुर्दशी – वाईटावर चांगल्याचा विजय मिळवणे 

नरक चतुर्दशी हा दिवाळीचा दुसरा दिवस आहे. याला छोटी दिवाळी असेही म्हणतात.

नरकासुर नावाचा एक राक्षस होता. तो लोकांना खूप त्रास देत असे. भगवान श्रीकृष्णाने त्याचा वध करून लोकांना त्याच्या त्रासातून मुक्त केले. म्हणून हा दिवस आनंदाने साजरा केला जातो.

या दिवशी आपण पहाटे लवकर उठतो. अंगाला तेल आणि उटणे लावून अभ्यंगस्नान करतो. नवीन कपडे घालतो आणि घरासमोर दिवे लावतो.

नरक चतुर्दशीचे महत्त्व :

• वाईटावर चांगल्याचा विजय.
• वाईट विचार सोडून चांगले विचार करणे.
• स्वच्छ आणि आनंदी राहणे.
• नवीन दिवसाची चांगली सुरुवात करणे.

3. लक्ष्मीपूजन – धन आणि आनंदाचा दिवस

लक्ष्मीपूजन हा दिवाळीतील महत्त्वाचा दिवस आहे. या दिवशी माता लक्ष्मी आणि भगवान गणेश यांची पूजा केली जाते.

माता लक्ष्मी ही धन आणि समृद्धीची देवता मानली जाते. भगवान गणेश हे बुद्धीचे देवता आहेत.

या दिवशी आपण घर स्वच्छ करतो. दारात सुंदर रांगोळी काढतो. घरात आकाशकंदील पणत्या  आणि दिवे लावतो. संध्याकाळी सर्वजण एकत्र येऊन लक्ष्मीपूजन करतात.

असे मानले जाते की भगवान श्रीराम चौदा वर्षांचा वनवास संपवून अयोध्येत परत आले. त्यांच्या स्वागतासाठी लोकांनी घराघरांत दिवे लावले होते.

लक्ष्मीपूजनाचे महत्त्व :

• घरात सुख आणि समृद्धी यावी.
• सर्वांना चांगली बुद्धी मिळावी.
• घरात आनंद आणि प्रेम राहावे.
• अंधार दूर होऊन प्रकाश यावा.

4. दिवाळी पाडवा – प्रेम आणि आनंदाचा दिवस

दिवाळीचा चौथा दिवस म्हणजे पाडवा.

या दिवशी पती-पत्नी एकमेकांना ओवाळतात आणि भेटवस्तू देतात. एकमेकांवरील प्रेम आणि आदर व्यक्त करतात.

या दिवसाला बलिप्रतिपदा असेही म्हणतात. राजा बळी हा खूप दानशूर राजा होता. भगवान विष्णूंनी वामन अवतार घेऊन त्याला तीन पावले जमीन मागितली, अशी पौराणिक कथा आहे.

या दिवशी व्यापारी लोक नवीन हिशेब सुरू करतात.

दिवाळी पाडव्याचे महत्त्व :

• पती-पत्नीमधील प्रेम वाढते.
• एकमेकांचा आदर केला जातो.
• नवीन कामाची सुरुवात केली जाते.
• दान आणि मदतीचे महत्त्व समजते.

5. भाऊबीज – भाऊ-बहिणीच्या प्रेमाचा दिवस

भाऊबीज हा दिवाळीचा पाचवा दिवस आहे.

आली आली दिवाळी

बहीण भावाला ओवाळी

हा दिवस भाऊ आणि बहिणीच्या प्रेमाचा सण आहे. या दिवशी बहीण आपल्या भावाला घरी बोलावते. त्याच्या कपाळावर कुंकवाचा टिळा लावते आणि औक्षण करते.

बहीण आपल्या भावाला दीर्घायुष्य लाभावे अशी प्रार्थना करते. भाऊ आपल्या बहिणीला भेटवस्तू देतो.

या दिवसाला यमद्वितीया असेही म्हणतात. यमराज आपल्या बहीण यमुनेला भेटायला गेले होते. यमुनेने त्यांचे प्रेमाने स्वागत केले होते, अशी कथा सांगितली जाते.

भाऊबीजेचे महत्त्व :

• भाऊ-बहिणीचे प्रेम वाढते.
• एकमेकांची काळजी घेतली जाते.
• नात्यात प्रेम आणि विश्वास वाढतो.
• कुटुंबातील नाती घट्ट होतात.

दिवाळीच्या पाच दिवसांची माहिती

पर्यावरणपूरक दिवाळी कशी साजरी करावी?

दिवाळी आनंदाने साजरी करताना पर्यावरणाची काळजी घेणेही गरजेचे आहे.

• जास्त फटाके फोडू नयेत.
• मातीच्या पणत्या लावाव्यात.
• घर आणि परिसर स्वच्छ ठेवावा.
• गरजू लोकांना मदत करावी.
• अन्न वाया घालवू नये.
• पक्षी आणि प्राण्यांना त्रास होणार नाही याची काळजी घ्यावी.

निष्कर्ष

दिवाळी हा आनंदाचा आणि प्रकाशाचा सण आहे. या सणाचे पाचही दिवस आपल्याला चांगल्या गोष्टी शिकवतात.

धनत्रयोदशी आपल्याला आरोग्याचे महत्त्व सांगते. नरक चतुर्दशी वाईटावर चांगल्याचा विजय शिकवते. लक्ष्मीपूजन सुख आणि समृद्धीचा संदेश देते. पाडवा प्रेम आणि आदर शिकवतो. तर भाऊबीज भाऊ-बहिणीचे प्रेम वाढवते.

म्हणून आपण दिवाळीचा सण आनंदाने, प्रेमाने आणि सर्वांची काळजी घेऊन साजरा केला पाहिजे.

सर्वांना दिवाळीच्या हार्दिक शुभेच्छा! 🪔

दिवाळीविषयी महत्त्वाचे प्रश्न व उत्तरे

प्रश्न 1. दिवाळी हा सण किती दिवस साजरा केला जातो?
उत्तर : दिवाळीचा सण पाच दिवस साजरा केला जातो.

प्रश्न 2. दिवाळीचा पहिला दिवस कोणता?
उत्तर : धनत्रयोदशी हा दिवाळीचा पहिला दिवस आहे.

प्रश्न 3. धनत्रयोदशीला कोणाची पूजा केली जाते?
उत्तर : भगवान धन्वंतरी आणि माता लक्ष्मी यांची पूजा केली जाते.

प्रश्न 4. नरक चतुर्दशीला कोणाचा वध झाला होता?
उत्तर : भगवान श्रीकृष्णाने नरकासुराचा वध केला होता, अशी पौराणिक कथा आहे.

प्रश्न 5. नरक चतुर्दशीला कोणते स्नान केले जाते?
उत्तर : अभ्यंगस्नान केले जाते.

प्रश्न 6. लक्ष्मीपूजनाच्या दिवशी कोणाची पूजा करतात?
उत्तर : माता लक्ष्मी आणि भगवान गणेश यांची पूजा करतात.

प्रश्न 7. दिवाळी पाडव्याला आणखी कोणत्या नावाने ओळखले जाते?
उत्तर : बलिप्रतिपदा असेही म्हणतात.

प्रश्न 8. दिवाळी पाडवा कोणत्या नात्याचा सण आहे?
उत्तर : पती-पत्नीच्या प्रेमाचा आणि आदराचा सण आहे.

प्रश्न 9. भाऊबीज हा सण कोणासाठी असतो?
उत्तर : भाऊ आणि बहिणीच्या प्रेमाचा हा सण आहे.

प्रश्न 10. भाऊबीजेला दुसरे कोणते नाव आहे?
उत्तर : यमद्वितीया असे म्हणतात.

प्रश्न 11. दिवाळीत घरासमोर काय काढतात?
उत्तर : सुंदर रांगोळी काढतात.

प्रश्न 12. दिवाळीत कोणत्या प्रकारच्या पणत्या लावाव्यात?
उत्तर : मातीच्या पणत्या लावाव्यात.

प्रश्न 13. दिवाळी आपल्याला कोणता संदेश देते?
उत्तर : अंधारावर प्रकाशाचा आणि वाईटावर चांगल्याचा विजय हा संदेश देते.

प्रश्न 14. पर्यावरणपूरक दिवाळी कशी साजरी करावी?
उत्तर : फटाके कमी वाजवून, मातीच्या पणत्या लावून आणि स्वच्छता ठेवून दिवाळी साजरी करावी.

प्रश्न 15. दिवाळीला कोणत्या सणाचा सण म्हणतात?
उत्तर : दिवाळीला प्रकाशाचा आणि आनंदाचा सण म्हणतात.

250 मराठी समानार्थी शब्द भाग 1 | Marathi Samanarthi Shabd | मराठी व्याकरण

1000 महत्त्वाचे मराठी समानार्थी शब्द भाग 4 | Marathi Samanarthi Shabd

प्रस्तावना

मराठी भाषेतील शब्दसंपत्ती वाढवण्यासाठी समानार्थी शब्दांचा अभ्यास महत्त्वाचा आहे. शालेय विद्यार्थी, चौथी व सातवी शिष्यवृत्ती परीक्षा, तसेच स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी ही यादी उपयुक्त आहे.

या लेखात 250 महत्त्वाचे मराठी समानार्थी शब्द दिले आहेत.

1000 मराठी समानार्थी शब्द

1. दंतुर – दात असलेला, दंतयुक्त
2. दयनीय – केविलवाणा, करुणाजनक
3. दयाळूपणा – करुणा, कृपाळूपणा
4. दर्पोक्ती – बढाई, शेखी
5. दानधर्म – परोपकार, दानशीलता
6. दानपेटी – देणगीपेटी, दानपात्र
7. दिगंत – क्षितिज, दूरवरचा प्रदेश
8. दिग्विजय – सर्वत्र विजय, जगज्जय
9. दिनचर्या – दैनंदिन कार्यक्रम, रोजचा दिनक्रम
10. दिनांक – तारीख, तिथी
11. दिवाळखोर – कर्जबाजारी, दिवाळे निघालेला
12. दिव्यता – भव्यता, तेजस्विता
13. दीप्ती – प्रभा, तेज, कांती
14. दीर्घायुष्य – चिरायुष्य, दीर्घजीवन
15. दुराग्रह – हट्ट, अट्टहास
16. दुरुस्ती – सुधारणा, शुद्धीकरण
17. दुरावा – अंतर, फूट
18. दुर्बुद्धी – कुविचार, वाईट बुद्धी
19. दुर्बलता – अशक्तपणा, कमजोरी
20. दुर्व्यसन – वाईट सवय, व्यसन
21. दुर्व्यवहार – गैरवर्तन, वाईट वागणूक
22. दुष्कृत्य – पापकर्म, वाईट कृत्य
23. दुष्परिणाम – वाईट परिणाम, विपरीत फल
24. दुष्प्रचार – अपप्रचार, चुकीची माहिती
25. दुष्प्रवृत्ती – वाईट प्रवृत्ती, दुर्गुण
26. दृष्टी – नजर, दृष्टिक्षेप
27. दृष्टीकोन – विचारसरणी, दृष्टिकोन
28. देवदूत – दिव्यदूत, स्वर्गदूत
29. देववाणी – आकाशवाणी, दिव्यवाणी
30. देवभक्त – भक्त, उपासक
31. देशभक्त – राष्ट्रभक्त, देशप्रेमी
32. देशप्रेम – राष्ट्रप्रेम, मातृभूमीप्रेम
33. देशसेवा – राष्ट्रसेवा, जनसेवा
34. देशवासी – नागरिक, रहिवासी
35. धडाका – जोरदार आवाज, गडगडाट
36. धडधड – धडधडाट, हृदयाचे ठोके
37. धनिक – श्रीमंत, संपन्न
38. धनवान – श्रीमंत, संपत्तीवान
39. धनाढ्य – धनवान, संपन्न
40. धनसंपदा – संपत्ती, वैभव
41. धनलोभ – पैशाचा मोह, लोभ
42. धनलालसा – पैशाची हाव, धनाची इच्छा
43. धनुर्धर – धनुष्यधारी, बाणधारी
44. धनुर्धारी – धनुर्धर, बाणधारी
45. धबधबा – जलप्रपात, धबधब्याचा प्रवाह
46. धगधगता – जळता, प्रज्वलित
47. धैर्यवान – धाडसी, साहसी
48. धैर्यशील – संयमी, धाडसी
49. धोकादायक – जोखमीचा, संकटकारक
50. धोकादायकपणा – जोखीम, संकटाची शक्यता
51. ध्वनी – आवाज, नाद
52. ध्वनिक्षेपक – ध्वनिवर्धक, लाउडस्पीकर
53. ध्वनिमुद्रण – ध्वनीलेखन, आवाजाची नोंद
54. नक्षी – कलाकुसर, नक्षीकाम
55. नक्षीदार – सुबक, कलाकुसरीचा
56. नगरी – शहर, नगर
57. नगरवासी – शहरवासी, नागरिक
58. नटखट – खोडकर, खट्याळ
59. नटसम्राट – श्रेष्ठ नट, महान अभिनेता
60. नटसमूह – नाट्यसंघ, कलाकारांचा समूह
61. नतमस्तक – नम्र, विनम्र
62. नम्रभाव – विनय, विनम्रता
63. नयनरम्य – मनोहर, सुंदर
64. नवलकथा – अद्भुत कथा, विलक्षण गोष्ट
65. नवलाई – नावीन्य, वेगळेपणा
66. नवचैतन्य – नवा उत्साह, नवी ऊर्जा
67. नवसंकल्प – नवा निर्धार, नवी प्रतिज्ञा
68. नवोन्मेष – नवनिर्मिती, नावीन्य
69. नादमय – सुरेल, मधुर
70. नादमधुर – श्रवणीय, गोड
71. नादान – भोळा, अज्ञानी
72. नादिष्ट – नादावलेला, एखाद्या गोष्टीत गुंतलेला
73. नापसंती – अनिच्छा, अमान्यता
74. नापीक – ओसाड, कमी उत्पादन देणारी जमीन
75. नापिकी – पीक न येणे, उत्पादनाचा अभाव
76. नाराजी – असमाधान, अप्रसन्नता
77. नास्तिक – निरीश्वरवादी, देव न मानणारा
78. नास्तिकता – निरीश्वरवाद, अविश्वास
79. निंदक – टीकाकार, निंदा करणारा
80. निंदनीय – दोषार्ह, निषेधार्ह
81. निपटारा – निकाल, निर्णय
82. निबंध – लेख, प्रबंध
83. निबंधकार – लेखक, निबंधलेखक
84. निबंधलेखन – लेखनकला, विचारलेखन
85. निस्सीम – अमर्याद, अपार
86. निरंतर – सतत, अखंड
87. निरंकुश – स्वैर, बंधनमुक्त
88. निराधार – आधारहीन, असहाय
89. निरागस – निष्पाप, भोळा
90. निरामय – निरोगी, आरोग्यपूर्ण
91. निरुत्साही – खिन्न, उत्साहहीन
92. निरुपयोगी – व्यर्थ, निष्फळ
93. निरुपद्रवी – उपद्रव नसलेला, शांत
94. निरुपम – अतुलनीय, अनुपम
95. निरोपसमारंभ – निरोप कार्यक्रम, समारोप
96. निर्यात – परदेशात पाठवलेला माल, निर्यातव्यापार
97. निरीक्षण – अवलोकन, पाहणी
98. निरीक्षक – पाहणी करणारा, परीक्षक
99. निवड – पसंती, चयन
100. निवेदन – विनंती, सादरीकरण
101. निवारा – आश्रय, आसरा
102. निवांत – शांत, निर्धास्त
103. निवृत्ती – सेवानिवृत्ती, कार्यातून मुक्तता
104. निवृत्त – सेवामुक्त, कार्यमुक्त
105. निष्ठुर – कठोर, निर्दयी
106. निषेध – विरोध, मनाई
107. निषेधाज्ञा – बंदी, मनाईचा आदेश
108. निष्कर्ष – अंतिम मत, निर्णय
109. निष्काम – फलाची अपेक्षा नसलेला, निरपेक्ष
110. निष्क्रिय – क्रियाहीन, अकार्यक्षम
111. निसर्गसौंदर्य – नैसर्गिक सौंदर्य, सृष्टीसौंदर्य
112. निसर्गप्रेमी – निसर्गाचा चाहता, पर्यावरणप्रेमी
113. निसर्गरक्षक – पर्यावरणरक्षक, संरक्षणकर्ता
114. निसर्गसंपदा – नैसर्गिक संपत्ती, वनसंपत्ती
115. निसर्गचक्र – पर्यावरणचक्र, नैसर्गिक चक्र
116. नूतन – नवीन, नवा
117. नूतनीकरण – नवीकरण, पुनर्निर्मिती
118. नूतनीकृत – नव्याने तयार केलेले, सुधारित
119. नृशंस – क्रूर, निर्दयी
120. नृपती – राजा, भूपती
121. पक्षधर – समर्थक, पाठीराखा
122. पक्षपात – भेदभाव, एका बाजूची बाजू घेणे
123. पक्षपाती – भेदभाव करणारा, एकांगी
124. पक्षसमर्थन – पाठिंबा, समर्थन
125. पक्षाघात – अर्धांगवायू, लकवा
126. पंकिल – चिखलयुक्त, मळकट
127. पंकज – कमळ, नीरज
128. पंजर – पिंजरा, अस्थिपंजर
129. पंडिताई – विद्वत्ता, पांडित्य
130. पतन – घसरण, अवनती
131. पताका – ध्वज, निशाण
132. पतित – पडलेला, अधःपतित
133. पतिव्रता – पतीनिष्ठ स्त्री, साध्वी
134. पतीनिष्ठा – निष्ठा, समर्पण
135. पथिक – वाटसरू, प्रवासी
136. पथदर्शक – मार्गदर्शक, दिशा दाखवणारा
137. पदवी – उपाधी, शैक्षणिक दर्जा
138. पदाधिकारी – अधिकारी, पदावर असलेली व्यक्ती
139. पदोन्नती – बढती, पदवाढ
140. पदच्युत – पदावरून दूर केलेला, पदभ्रष्ट
141. पदर – साडीचा भाग, वस्त्राचा काठ
142. परंपरा – प्रथा, रूढी
143. परंपरागत – रूढ, पूर्वापार चालत आलेला
144. परंपरावादी – रूढीवादी, पारंपरिक विचारांचा
145. परवाना – अनुमतीपत्र, परवानगीपत्र
146. परवानगी – अनुमती, संमती
147. परामर्श – सल्ला, विचारविनिमय
148. परिपाठ – ठरलेली पद्धत, क्रम
149. परिपत्रक – सूचना पत्र, आदेशपत्र
150. परिष्करण – शुद्धीकरण, सुधारणा
151. परिष्कृत – सुधारित, शुद्ध
152. परिशीलन – अभ्यास, मनन
153. परीक्षक – तपासनीस, मूल्यांकनकर्ता
154. परीक्षा – कसोटी, चाचणी
155. परीक्षार्थी – विद्यार्थी, परीक्षा देणारा
156. परिश्रमपूर्वक – मेहनतीने, कष्टाने
157. परिषदा – सभा, संमेलन
158. पर्याय – विकल्प, दुसरा मार्ग
159. पर्यायवाची – समानार्थी, समान अर्थाचा
160. पर्यवेक्षण – देखरेख, निरीक्षण
161. पर्यवेक्षक – देखरेख करणारा, निरीक्षक
162. पर्यावरण – परिसर, सभोवतालचे वातावरण
163. पर्यावरणपूरक – निसर्गस्नेही, पर्यावरणाला अनुकूल
164. पर्यावरणसंवर्धन – निसर्गसंरक्षण, पर्यावरणरक्षण
165. पर्यावरणीय – पर्यावरणाशी संबंधित, निसर्गसंबंधी
166. पराजय – हार, अपयश
167. पराजित – हरलेला, पराभूत
168. परिमाण – माप, प्रमाण
169. परिमित – मर्यादित, मोजका
170. परिपाक – परिणाम, फलित
171. परिपक्वता – प्रौढता, परिपक्वपणा
172. परिष्कृतपणा – सफाईदारपणा, शुद्धता
173. पर्जन्य – पाऊस, वर्षा
174. पर्जन्यमान – पावसाचे प्रमाण, वर्षामान
175. पर्जन्यवृष्टी – पाऊस पडणे, वर्षाव
176. पर्णकुटी – पानांची झोपडी, पर्णशाळा
177. पर्णशाळा – पानांची झोपडी, पर्णकुटी
178. पल्लवित – बहरलेले, फुललेले
179. पल्लवित होणे – उमलणे, विकसित होणे
180. पांडुर – फिकट पांढरा, पांडुरवर्णी
181. पांडुरंग – विठ्ठल, विठोबा
182. पावित्र्य – शुद्धता, पवित्रता
183. पावन – पवित्र, शुद्ध
184. पावनता – पवित्रता, निर्मळता
185. पिळवणूक – शोषण, अन्यायकारक वागणूक
186. पिळदार – मजबूत, सुदृढ
187. पिसारा – पक्ष्यांच्या पंखांचा विस्तार, पंखांचा झुबका
188. पिशाच्च – भूत, प्रेतात्मा
189. पिसाळलेला – वेडावलेला, उन्मत्त
190. पीडित – त्रस्त, दुःखी
191. पीडा – वेदना, त्रास
192. पीडन – छळ, त्रास देणे
193. पुण्य – सत्कर्म, सुकृत
194. पुण्यवान – भाग्यवान, सत्कर्मी
195. पुण्याई – सत्कर्माचे फळ, सुकृत
196. पुनीत – पवित्र, पावन
197. पुरातन – प्राचीन, जुने
198. पुरातत्त्व – प्राचीन वस्तूंचा अभ्यास, पुरावस्तूशास्त्र
199. पुरोगामी – प्रगतिशील, पुढारलेला
200. पुरोगामित्व – प्रगतिशीलता, पुढारलेपणा
201. पूर्वज – पूर्वपुरुष, वाडवडील
202. पूर्वापार – प्राचीन काळापासून, परंपरेने
203. पूर्वसूचना – आगाऊ सूचना, पूर्वकल्पना
204. पूर्वनियोजन – आधीची योजना, पूर्वतयारी
205. पूर्वार्ध – पहिला भाग, सुरुवातीचा भाग
206. पूर्वसंध्या – आदल्या दिवसाची संध्याकाळ, पूर्वरात्र
207. पूर्वाभास – पूर्वसंकेत, आधीची चाहूल
208. पूर्वानुमान – अंदाज, पूर्वकल्पना
209. पूर्वग्रह – आधीपासूनचा समज, पक्षपाती मत
210. पूर्वतयारी – आधीची तयारी, नियोजन
211. पूर्वदिशा – पूर्वेकडील दिशा, प्राची
212. पूर्वजन्म – आधीचा जन्म, मागील जन्म
213. पूर्वस्थिती – आधीची अवस्था, पूर्वावस्था
214. पूर्ववत – पूर्वीसारखे, जसेच्या तसे
215. पूर्वनिर्धारित – आधी ठरवलेले, निश्चित केलेले
216. पूर्वलक्षण – आधीची खूण, पूर्वसंकेत
217. पूर्वसूचक – संकेत देणारा, पूर्वलक्षण दर्शवणारा
218. पूर्वार्जित – आधी मिळवलेले, पूर्वीचे
219. पूर्वानुभव – आधीचा अनुभव, पूर्वीचे ज्ञान
220. पूर्वनियोजित – आधी ठरवलेले, नियोजित
221. प्रकाशमान – उजळ, तेजस्वी
222. प्रकाशकिरण – तेजकिरण, रश्मी
223. प्रकाशपुंज – तेजोमय समूह, प्रकाशसमूह
224. प्रकाशचित्र – छायाचित्र, फोटो
225. प्रकाशझोत – तेजाचा झोत, उजेड
226. प्रकाशवाट – उजेडाचा मार्ग, प्रकाशमार्ग
227. प्रकाशयोजना – रोषणाई, दिव्यांची व्यवस्था
228. प्रकाशस्तंभ – दीपस्तंभ, दीपगृह
229. प्रकाशन – प्रसिद्धी, प्रकाशित करणे
230. प्रकाशित – प्रसिद्ध, छापून आलेले
231. प्रकाशक – प्रकाशन करणारा, पुस्तक छापणारा
232. प्रकाशिका – प्रकाशित करणारी संस्था किंवा व्यक्ती, प्रकाशनकर्ती
233. प्रकाशनगृह – प्रकाशन संस्था, पुस्तक प्रकाशक
234. प्रकाशोत्सव – दीपोत्सव, रोषणाईचा उत्सव
235. प्रकाशवर्ष – अंतराचे एकक, प्रकाशाने एका वर्षात पार केलेले अंतर
236. प्रकाशसंश्लेषण – अन्ननिर्मितीची वनस्पतीय प्रक्रिया, प्रकाशाच्या साहाय्याने अन्ननिर्मिती
237. प्रगल्भ – परिपक्व, अनुभवी
238. प्रगल्भता – परिपक्वता, समजूतदारपणा
239. प्रचंड – विशाल, अफाट
240. प्रचंडता – विशालता, अफाटपणा
241. प्रचुर – विपुल, भरपूर
242. प्रचुरता – विपुलता, मुबलकता
243. प्रज्वलित – पेटलेला, प्रज्वलित झालेला
244. प्रज्वलन – पेट घेणे, ज्वलन
245. प्रज्ञा – बुद्धिमत्ता, विवेक
246. प्रज्ञावंत – बुद्धिमान, ज्ञानी
247. प्रबळ – बलवान, शक्तिशाली
248. प्रबळता – ताकद, सामर्थ्य
249. प्रबोधन – जागृती, ज्ञानप्रसार
250. प्रबुद्ध – जागृत, ज्ञानी

समानार्थी शब्द म्हणजे काय?

एखाद्या शब्दाचा अर्थ समान किंवा जवळपास समान असणाऱ्या दुसऱ्या शब्दाला समानार्थी शब्द म्हणतात.

उदाहरणे:

• धनिक – श्रीमंत
• दृष्टी – नजर
• पर्याय – विकल्प
• प्रज्ञा – बुद्धिमत्ता

विद्यार्थ्यांसाठी सराव प्रश्न

1. 'धनाढ्य' या शब्दाचा समानार्थी शब्द लिहा.
2. 'परंपरा' या शब्दाचे दोन समानार्थी शब्द लिहा.
3. 'पर्जन्य' या शब्दाचा अर्थ काय?
4. 'प्रगल्भ' या शब्दाचा समानार्थी शब्द लिहा.
5. 'निवारा' या शब्दाचे दोन समानार्थी शब्द लिहा.

निष्कर्ष

समानार्थी शब्दांचा अभ्यास केल्याने विद्यार्थ्यांची शब्दसंपत्ती वाढते. मराठी लेखन, वाचन, निबंधलेखन आणि विविध परीक्षांमध्ये या शब्दांचा उपयोग होतो.

250 महत्त्वाचे मराठी समानार्थी शब्द भाग 3 | Marathi Samanarthi Shabd

प्रस्तावना

मराठी भाषेतील शब्दसंपत्ती वाढवण्यासाठी समानार्थी शब्दांचा अभ्यास महत्त्वाचा आहे. चौथी व सातवी शिष्यवृत्ती परीक्षा, शालेय परीक्षा आणि स्पर्धा परीक्षांच्या तयारीसाठी ही यादी उपयुक्त ठरेल.

या भागात 250 महत्त्वाचे समानार्थी शब्द दिले आहेत.

250 मराठी समानार्थी शब्द

1. अंबर – आकाश, नभ
2. अंश – भाग, हिस्सा
3. अंशतः – काही प्रमाणात, अर्धवट
4. अंकित – नोंदवलेला, लिहिलेला
5. अंत – शेवट, समाप्ती
6. अंतःकरण – मन, हृदय
7. अंतर्धान – अदृश्य होणे, लुप्त होणे
8. अंत्य – अंतिम, शेवटचा
9. अंध – आंधळा, दृष्टिहीन
10. अंधश्रद्धा – अविवेकी श्रद्धा, चुकीचा समज
11. अंधुक – अस्पष्ट, धूसर
12. अंधेरी – काळोखी, अंधारलेली
13. अंबरपट – आकाश, गगन
14. अरण्यवासी – वनवासी, रानात राहणारा
15. अर्पण – समर्पण, वाहणे
16. अलंकार – भूषण, दागिना
17. अल्पायुषी – अल्पजीवी, कमी काळ जगणारा
18. अवमान – अपमान, अनादर
19. अवलंब – आधार, सहारा
20. अवलंबन – आधार, आश्रय
21. अविरत – अखंड, सतत
22. अविनाशी – अक्षय, नाशरहित
23. अव्यक्त – अप्रकट, न व्यक्त झालेले
24. असत्य – खोटे, मिथ्या
25. असहाय – निरुपाय, लाचार
26. असह्य – असहनीय, सोसण्यापलीकडचे
27. असाध्य – अशक्य, साधता न येणारे
28. असामान्य – विलक्षण, आगळेवेगळे
29. अस्थिर – चंचल, डळमळीत
30. आक्रमक – हल्लेखोर, चढाई करणारा
31. आकृती – आकार, रूप
32. आकांक्षा – इच्छा, अभिलाषा
33. आचरण – वर्तन, व्यवहार
34. आजन्म – जन्मभर, आयुष्यभर
35. आज्ञाधारक – आज्ञापालक, आज्ञा मानणारा
36. आतुर – उत्सुक, उतावीळ
37. आत्मविश्वास – स्वविश्वास, स्वतःवरील विश्वास
38. आत्मीय – जवळचा, जिव्हाळ्याचा
39. आत्मीयता – आपुलकी, जिव्हाळा
40. आद्य – पहिला, प्रारंभीचा
41. आद्याक्षर – पहिले अक्षर, प्रारंभीचे अक्षर
42. आधिपत्य – सत्ता, वर्चस्व
43. आधीन – अधीन, ताब्यात असलेला
44. आपत्ती – संकट, विपत्ती
45. आप्त – नातेवाईक, जवळचे
46. आपुलकी – जिव्हाळा, माया
47. आभास – भास, भ्रम
48. आमंत्रण – निमंत्रण, बोलावणे
49. आमूलाग्र – पूर्णपणे, मुळापासून
50. आयात – बाहेरून आणलेला माल, आयात केलेली वस्तू
51. आरंभिक – प्रारंभीचा, सुरुवातीचा
52. आरोग्य – स्वास्थ्य, तब्येत
53. आरोग्यदायी – हितकारक, स्वास्थ्यवर्धक
54. आल्हाद – आनंद, प्रसन्नता
55. आविष्कार – प्रकटीकरण, अभिव्यक्ती
56. आवृत्ती – पुनरावृत्ती, संस्करण
57. आक्रमणकारी – हल्लेखोर, आक्रमक
58. आर्त – दुःखी, कळवळलेला
59. आर्द्र – ओलसर, दमट
60. आस्थेवाईक – काळजीवाहू, प्रेमळ
61. इजा होणे – दुखापत होणे, जखमी होणे
62. इमान – प्रामाणिकपणा, निष्ठा
63. इमानदार – प्रामाणिक, निष्ठावंत
64. इहलोक – पृथ्वीलोक, मृत्युलोक
65. उगवता – उदयास येणारा, उगम पावणारा
66. उघड – स्पष्ट, प्रकट
67. उजाडणे – प्रकाशणे, दिवस होणे
68. उजाडवणे – रिकामे करणे, ओस पाडणे
69. उच्छेद – नाश, निर्मूलन
70. उज्ज्वलता – तेजस्विता, प्रकाशमानता
71. उत्कट – तीव्र, प्रबळ
72. उत्कर्ष – उन्नती, भरभराट
73. उत्तेजन – प्रोत्साहन, प्रेरणा
74. उदात्त – श्रेष्ठ, उच्च
75. उद्भवणे – निर्माण होणे, उत्पन्न होणे
76. उद्विग्न – चिंताग्रस्त, व्याकुळ
77. उद्वेग – अस्वस्थता, चिंता
78. उन्मेष – विकास, उमलणे
79. उपक्रम – योजना, कार्यक्रम
80. उपभोग – उपयोग, उपभुक्ती
81. उपमा – तुलना, साम्य
82. उपयुक्तता – उपयोगिता, उपयोगीपणा
83. उपहार – भेट, नजराणा
84. उपरोध – टोमणा, उपहास
85. उपहास – थट्टा, खिल्ली
86. उपेक्षणीय – दुर्लक्ष करण्याजोगे, नगण्य
87. उबदार – उष्ण, गरम
88. उलट – विपरीत, विरुद्ध
89. उन्मळणे – मुळासकट पडणे, कोसळणे
90. एकनिष्ठ – निष्ठावंत, एकाग्र
91. एकवटणे – एकत्र येणे, जमणे
92. एकरूप – समानरूप, तद्रूप
93. एकसंध – सलग, अखंड
94. एकसूत्री – एकाच पद्धतीचा, सुसंगत
95. ऐकणे – श्रवण करणे, कान देणे
96. ऐक्यभाव – एकजूट, एकोपा
97. ओळख – परिचय, माहिती
98. ओळखीचा – परिचित, ज्ञात
99. औचित्य – योग्यपणा, समयोचितता
100. औदार्यशील – उदार, दानशील
101. कर्ता – करणारा, कार्यकर्ता
102. कर्म – कार्य, कृत्य
103. कर्मयोग – निष्काम कर्म, कर्तव्यपालन
104. कल्याण – हित, मंगल
105. कल्याणकारी – हितकारक, मंगलकारी
106. कल्लोळ – गोंगाट, गडबड
107. कष्टकरी – श्रमिक, मेहनती
108. कणखर – मजबूत, खंबीर
109. कणखरपणा – दृढता, मजबुती
110. कणवयुक्त – दयाळू, करुणामय
111. कपट – फसवणूक, छल
112. कपटी – धूर्त, लबाड
113. कपाळमोक्ष – विनाश, सर्वनाश
114. करुणामय – दयाळू, कृपाळू
115. कलात्मक – कलापूर्ण, सौंदर्यपूर्ण
116. कर्तृत्ववान – गुणवान, कार्यक्षम
117. कष्टसाध्य – मेहनतीने साध्य होणारे, कठीण
118. कळसाध्य – साध्य करणे कठीण, अवघड
119. कोंडी – अडचण, पेच
120. कोलाहल – गोंगाट, आरडाओरडा
121. कौतुकास्पद – प्रशंसनीय, अभिनंदनीय
122. क्रियाशील – कार्यरत, सक्रिय
123. क्रियाशून्य – निष्क्रिय, निश्चेष्ट
124. क्षणिक – तात्पुरते, अल्पकालीन
125. क्षम्य – माफ करण्याजोगे, क्षमायोग्य
126. खचित – निश्चित, नक्की
127. खंड – भाग, तुकडा
128. खंडन – विरोध, निरसन
129. खंडित – तुटलेला, अपूर्ण
130. खमंग – रुचकर, स्वादिष्ट
131. खल – दुष्ट, नीच
132. खळखळ – कलकल, खळखळाट
133. खरेपणा – सत्यता, प्रामाणिकपणा
134. खरेदी – विकत घेणे, क्रय
135. खिन्नता – उदासी, विषण्णता
136. खोड – स्वभावदोष, वाईट सवय
137. खोडसाळ – खोडकर, त्रासदायक
138. ख्याल – विचार, कल्पना
139. गतीमान – वेगवान, गतिशील
140. गारठा – थंडी, शीतलता
141. गारवा – थंडावा, शीतलता
142. गाभा – केंद्र, मुख्य भाग
143. गुप्त – लपलेले, अप्रकट
144. गुप्तता – गोपनीयता, लपवाछपवी
145. गुरुत्व – महत्त्व, वजन
146. गूढता – रहस्य, अगम्यता
147. गेलेला – गत, भूतपूर्व
148. घडामोड – घटना, हालचाल
149. घनता – दाटपणा, सघनता
150. घनिष्ठता – जवळीक, सलगी
151. घनघोरपणा – भीषणता, भयंकरता
152. घात – नुकसान, अपाय
153. घातक – अपायकारक, विनाशकारी
154. घातपात – अनर्थ, हिंसक घटना
155. घनिष्ट – जवळचा, निकटचा
156. चकित – आश्चर्यचकित, थक्क
157. चकाकणे – चमकणे, झळाळणे
158. चकाकी – चमक, झळाळी
159. चढाओढ – स्पर्धा, रस्सीखेच
160. चढाई – आक्रमण, हल्ला
161. चपळाई – वेग, तत्परता
162. चपखल – योग्य, समर्पक
163. चरित्र – जीवनकथा, जीवनवृत्त
164. चरित्रवान – सदाचारी, चारित्र्यसंपन्न
165. चलाख – हुशार, चतुर
166. चिरस्थायी – कायमस्वरूपी, दीर्घकालीन
167. चिरंतनता – शाश्वतता, सनातनता
168. चेतावणी – इशारा, सूचना
169. चेतावणे – सावध करणे, जागृत करणे
170. चेतन – सजीव, प्राणयुक्त
171. चैतन्यशील – उत्साही, स्फूर्तिमान
172. चोखाळणे – शोध घेणे, तपासणे
173. चोखाळलेला – वापरलेला, परिचित
174. छळ – त्रास, पीडा
175. छळवणूक – पिळवणूक, त्रास
176. छळकर्ता – त्रास देणारा, पीडक
177. छान – सुंदर, उत्तम
178. छाननी करणे – तपासणे, पडताळणे
179. जखम – घाव, व्रण
180. जखमी – घायाळ, जखम झालेला
181. जगप्रसिद्ध – विश्वविख्यात, जगविख्यात
182. जगन्नाथ – विश्वनाथ, जगदीश्वर
183. जतन – संरक्षण, निगा
184. जतन करणे – सांभाळणे, जपणे
185. जप – नामस्मरण, मंत्रोच्चार
186. जपमाळ – माळ, मणीमाळ
187. जलचर – पाण्यात राहणारा प्राणी, मत्स्यवर्गीय
188. जलमय – पाण्याने भरलेले, जलयुक्त
189. जाळ – फास, सापळा
190. जाळे – जाळी, जाळ
191. जाळपोळ – आग लावून नाश करणे, अग्नितांडव
192. जाहीर – घोषित, सार्वजनिक
193. जाहिरात – विज्ञापन, प्रसिद्धीपत्रक
194. जिज्ञासा – उत्सुकता, जाणून घेण्याची इच्छा
195. जिज्ञासू वृत्ती – शोधक वृत्ती, जाणून घेण्याची इच्छा
196. जुगार – द्यूत, पैज
197. जुळवाजुळव – मेळ, जुळणी
198. जुळवणे – जोडणे, मिळवणे
199. जोखमीचा – धोकादायक, जोखिमपूर्ण
200. जोखीम – धोका, संकट
201. झंझावात – वादळ, प्रचंड वारा
202. झंकार – नाद, ध्वनी
203. झंकारणे – निनादणे, वाजणे
204. झळ – ताप, दाह
205. झळाळणे – चमकणे, तळपणे
206. झळाळता – तेजस्वी, चमकदार
207. झाकोळणे – झाकणे, आच्छादणे
208. झाकोळलेले – आच्छादित, झाकलेले
209. झुंजूमुंजू – पहाटेचा मंद प्रकाश, उषःकाल
210. झुळूक – मंद वारा, मंद झोत
211. झुळझुळ – मंद प्रवाहाचा आवाज, खळखळ
212. टवटवीतपणा – ताजेपणा, प्रसन्नता
213. टवाळखोर – खोडकर, उनाड
214. टाळाटाळ – दिरंगाई, विलंब
215. टाळणे – दूर ठेवणे, वर्ज्य करणे
216. ठणक – वेदना, ठसका
217. ठणठणीत – सुदृढ, निरोगी
218. ठाम मत – निश्चित मत, पक्का विचार
219. ठिणगी – स्फुल्लिंग, अग्निकण
220. डगमगणे – डळमळणे, अस्थिर होणे
221. डळमळीत – अस्थिर, कमजोर
222. डौलदारपणा – ऐट, रुबाब
223. डोळसपणा – विवेक, जाणकारपणा
224. ढवळाढवळ – हस्तक्षेप, लुडबूड
225. ढवळणे – मिसळणे, कालवणे
226. तगडा – बलवान, मजबूत
227. तग धरणे – टिकून राहणे, निभावणे
228. तडफदार – जोशपूर्ण, उत्साही
229. तडफ – जोश, स्फूर्ती
230. तणाव – ताण, दबाव
231. तणावग्रस्त – चिंताग्रस्त, दबावाखाली असलेला
232. तडजोड – समझोता, समेट
233. तडाखा – जोरदार आघात, प्रहार
234. तडाखेबंद – जोरदार, प्रभावी
235. तात्पुरता – अल्पकालीन, काही काळापुरता
236. तादात्म्य – एकरूपता, समरसता
237. तादृश – तसाच, त्याच प्रकारचा
238. तिरपी – तिरकी, वाकडी
239. तिरस्कारपूर्ण – तुच्छतादर्शक, अवमानकारक
240. तुषार – दवबिंदू, हिमकण
241. तुष्टी – समाधान, संतोष
242. तेजोमय – प्रकाशमय, तेजस्वी
243. तत्त्व – मूलभूत विचार, सिद्धांत
244. तत्त्वज्ञान – दर्शन, तत्त्वविचार
245. तत्त्वनिष्ठ – तत्त्वाशी प्रामाणिक, तत्त्वपालक
246. थरार – रोमांच, उत्कंठा
247. थरारक – रोमांचकारी, उत्कंठावर्धक
248. थाट – वैभव, डौल
249. थाटामाट – सरंजाम, वैभव
250. थोरपणा – मोठेपणा, श्रेष्ठत्व

समानार्थी शब्द म्हणजे काय?

एखाद्या शब्दाचा अर्थ समान किंवा जवळपास समान असणाऱ्या दुसऱ्या शब्दाला समानार्थी शब्द म्हणतात.

उदाहरण:

• आरोग्य – स्वास्थ्य
• अडचण – समस्या
• करुणा – दया
• खंड – भाग

विद्यार्थ्यांसाठी सराव प्रश्न

1. 'अवमान' या शब्दाचा समानार्थी शब्द लिहा.
2. 'आकृती' या शब्दाचे दोन समानार्थी शब्द लिहा.
3. 'कल्लोळ' या शब्दाचा अर्थ काय?
4. 'तडजोड' या शब्दाचा समानार्थी शब्द लिहा.
5. 'झुळूक' या शब्दाचा अर्थ स्पष्ट करा.

निष्कर्ष

समानार्थी शब्दांचा नियमित अभ्यास केल्याने विद्यार्थ्यांची शब्दसंपत्ती वाढते. मराठी लेखन, वाचन, निबंध आणि परीक्षांमध्ये या शब्दांचा उपयोग होतो.

राज्य सरकारी कर्मचाऱ्यांना महागाई भत्ता वाढ कधी मिळणार? केंद्राच्या निर्णयानंतर महाराष्ट्राकडे लक्ष

महाराष्ट्रातील राज्य सरकारी कर्मचारी आणि निवृत्तिवेतन धारकांसाठी महागाई भत्त्याबाबत महत्त्वाची बातमी समोर आली आहे. केंद्र सरकारने आपल्या कर्मचाऱ्यांच्या महागाई भत्त्यात 3 टक्क्यांनी वाढ करण्याचा निर्णय घेतला आहे. त्यामुळे केंद्रीय कर्मचाऱ्यांचा महागाई भत्ता आता 60 टक्क्यांवरून 63 टक्के झाला आहे.

केंद्र सरकारच्या या निर्णयानंतर आता महाराष्ट्रातील राज्य सरकारी कर्मचारी, शिक्षक, जिल्हा परिषद कर्मचारी आणि निवृत्तिवेतनधारकांचे लक्ष महाराष्ट्र शासनाच्या पुढील निर्णयाकडे लागले आहे.

केंद्र सरकारने महागाई भत्त्यात किती वाढ केली?

केंद्र सरकारच्या मंत्रिमंडळ बैठकीत 28 ऑक्टोबर 2026 रोजी महागाई भत्ता वाढीला मंजुरी देण्यात आली.

या निर्णयानुसार केंद्रीय कर्मचाऱ्यांचा महागाई भत्ता 60 टक्क्यांवरून 63 टक्के करण्यात आला आहे.

या वाढीची महत्त्वाची माहिती पुढीलप्रमाणे दिली आहे.

• पूर्वीचा महागाई भत्ता : 60 टक्के
• नवीन महागाई भत्ता : 63 टक्के
• एकूण वाढ : 3 टक्के
• लागू दिनांक : 1 जुलै 2026
• लाभार्थी : केंद्र सरकारी कर्मचारी आणि निवृत्तिवेतनधारक

या निर्णयाचा लाभ सुमारे 48.54 लाख केंद्रीय कर्मचारी आणि 68.71 लाख निवृत्तिवेतनधारकांना मिळणार आहे.

महाराष्ट्र राज्य सरकारी कर्मचाऱ्यांना  महागाई भत्ता किती मिळत आहे?

महाराष्ट्र शासनाच्या वित्त विभागाने 18 ऑगस्ट 2026 रोजी शासन निर्णय जारी करून राज्य सरकारी कर्मचाऱ्यांच्या महागाई भत्त्यात 2 टक्क्यांनी वाढ केली होती.

या निर्णयानुसार सातव्या वेतन आयोगाच्या सुधारित वेतनश्रेणीनुसार वेतन घेणाऱ्या पात्र राज्य कर्मचाऱ्यांचा महागाई भत्ता 58 टक्क्यांवरून 60 % करण्यात आला.

ही वाढ 1 जानेवारी 2026 पासून लागू करण्यात आली आहे.

त्यामुळे सध्या राज्य कर्मचाऱ्यांसाठी महागाई भत्त्याचा दर 60 % आहे.

आता महाराष्ट्र शासनाकडून 3 % वाढ मिळणार का?

केंद्र सरकारने महागाई भत्त्यात 3 टक्क्यांची वाढ जाहीर केल्यामुळे महाराष्ट्रातील कर्मचाऱ्यांच्या अपेक्षा वाढल्या आहेत.

मात्र, केंद्र सरकारचा निर्णय महाराष्ट्रातील राज्य कर्मचाऱ्यांना आपोआप लागू होत नाही. महाराष्ट्र शासनाला यासाठी स्वतंत्र शासन निर्णय (GR) जारी करावा लागतो.

30 ऑक्टोबर 2026 पर्यंत उपलब्ध माहितीनुसार, राज्य कर्मचाऱ्यांसाठी 1 जुलै 2026 पासून लागू होणाऱ्या पुढील महागाई भत्ता वाढीचा स्वतंत्र शासन निर्णय अधिकृतरीत्या स्पष्ट झालेला नाही.

त्यामुळे राज्य कर्मचाऱ्यांना 3 % वाढ कधी मिळणार, याबाबत अद्याप निश्चित तारीख सांगता येणार नाही.

महागाई भत्ता वाढल्यास पगारात किती फरक पडेल?

समजा एखाद्या कर्मचाऱ्याचे मूळ वेतन 30,000 रुपये आहे.

सध्याचा महागाई भत्ता 60 टक्के असल्यास : 18,000 रुपये.

महागाई भत्ता 63 टक्के झाल्यास : 18,900 रुपये.

म्हणजेच 3 टक्के वाढ लागू झाल्यास दरमहा 900 रुपये अतिरिक्त मिळू शकतात.

त्याचप्रमाणे 40,000 रुपये मूळ वेतन असलेल्या कर्मचाऱ्याला दरमहा 1,200 रुपये अतिरिक्त मिळू शकतात.

हे केवळ उदाहरणासाठी केलेले गणित आहे. महाराष्ट्र शासनाने वाढ मंजूर केल्यानंतरच प्रत्यक्ष लाभ निश्चित होईल.

शिक्षक आणि जिल्हा परिषद कर्मचाऱ्यांचे लक्ष शासन निर्णयाकडे

महागाई भत्ता हा कर्मचाऱ्यांच्या मासिक वेतनाचा महत्त्वाचा भाग आहे. वाढत्या महागाईच्या काळात महागाई भत्ता वाढल्यास कर्मचाऱ्यांना आर्थिक मदत मिळते.

त्यामुळे राज्यातील शिक्षक, शिक्षकेतर कर्मचारी, जिल्हा परिषद कर्मचारी तसेच इतर पात्र शासकीय कर्मचाऱ्यांना महाराष्ट्र शासनाच्या पुढील निर्णयाची वाट बघत आहे.

महागाई भत्ता वाढीचा शासन निर्णय कुठे पाहायचा?

महाराष्ट्र शासनाचा महागाई भत्ता वाढीचा अधिकृत शासन निर्णय पाहण्यासाठी खालील संकेतस्थळाला भेट द्या.

महाराष्ट्र शासन शासन निर्णय संकेतस्थळ : https://gr.maharashtra.gov.in

या संकेतस्थळावर वित्त विभाग निवडून महागाई भत्ता किंवा Dearness Allowance संबंधित शासन निर्णय तपासता येतील.

निष्कर्ष

केंद्र सरकारने 3 टक्के महागाई भत्ता वाढवून केंद्रीय कर्मचाऱ्यांना दिलासा दिला आहे. आता महाराष्ट्रातील राज्य सरकारी कर्मचाऱ्यांना देखील पुढील महागाई भत्ता वाढीची अपेक्षा आहे.

मात्र, राज्य शासनाचा स्वतंत्र निर्णय प्रसिद्ध झाल्यानंतरच वाढीचा दर, लागू दिनांक आणि थकबाकी याबाबत स्पष्ट माहिती मिळणार आहे.

त्यामुळे महाराष्ट्र शासनाच्या अधिकृत घोषणेकडे सर्व राज्य कर्मचाऱ्यांचे लक्ष लागले आहे.

महत्त्वाची टीप : महाराष्ट्र राज्य कर्मचाऱ्यांसाठी नवीन महागाई भत्ता वाढ मंजूर झाल्याची अधिकृत पुष्टी होईपर्यंत सोशल मीडियावरील अप्रमाणित बातम्यांवर विश्वास ठेवू नये.

250 मराठी समानार्थी शब्द भाग 1 | Marathi Samanarthi Shabd | मराठी व्याकरण

250 महत्त्वाचे मराठी समानार्थी शब्द भाग 2 | Marathi Samanarthi Shabd

प्रस्तावना

मराठी भाषेतील शब्दसंपत्ती वाढवण्यासाठी समानार्थी शब्दांचा अभ्यास करणे आवश्यक आहे. शालेय विद्यार्थी, चौथी व सातवी शिष्यवृत्ती परीक्षा, तसेच इतर स्पर्धा परीक्षांच्या तयारीसाठी ही यादी उपयुक्त आहे.

या लेखात 250 महत्त्वाचे मराठी समानार्थी शब्द दिले आहेत.

250 मराठी समानार्थी शब्द (भाग 2)

1. अंकुर – कोंब, मोड
2. अंग – अवयव, शरीराचा भाग
3. अंगण – आवार, प्रांगण
4. अंजली – ओंजळ, करसंपुट
5. अट – शर्त, बंधन
6. अडथळा – अडसर, रोध
7. अडचण – समस्या, पेच, अडसर
8. अतूट – अभंग, अखंड
9. अद्भुत – विलक्षण, आश्चर्यकारक
10. अधीर – उतावीळ, आतुर
11. अनाथ – निराधार, बेसहारा
12. अनोळखी – अपरिचित, अनभिज्ञ
13. अपमान – अवमान, मानहानी
14. अपार – अमर्याद, अगाध
15. अपूर्व – विलक्षण, असाधारण
16. अभाव – कमतरता, उणीव
17. अभिमान – स्वाभिमान, गर्व
18. अमूल्य – अनमोल, मौल्यवान
19. अल्प – थोडा, कमी
20. अवघड – कठीण, जटिल
21. अवकाश – मोकळी जागा, अंतराळ
22. अविश्वास – अश्रद्धा, संशय
23. अस्वस्थ – बेचैन, व्याकुळ
24. आक्रमण – हल्ला, चढाई
25. आकस्मिक – अचानक, अनपेक्षित
26. आकर्षण – ओढ, मोह
27. आकाशवाणी – नभोवाणी, रेडिओ प्रसारण
28. आज्ञा – आदेश, हुकूम
29. आदर – मान, सन्मान, गौरव
30. आदर्श – उत्तम नमुना, प्रमाण
31. आळस – सुस्ती, आळशीपणा
32. आळशी – सुस्त, कामचुकार
33. आश्रय – आधार, निवारा
34. आश्रित – अवलंबित, परावलंबी
35. आशीर्वाद – शुभाशीर्वाद, सदिच्छा
36. आसरा – निवारा, आधार
37. इमारत – वास्तू, भवन
38. इजा – दुखापत, जखम
39. इंधन – जळण, ज्वलनसामग्री
40. इंद्रधनुष्य – इंद्रचाप, मेघधनुष्य
41. इर्षा – मत्सर, असूया
42. ईर्ष्याळू – मत्सरी, जळणारा
43. उंच – उन्नत, उंचावलेला
44. उंची – उंचपणा, उन्नती
45. उगम – मूळ, स्रोत
46. उजाड – ओसाड, निर्जन
47. उज्ज्वल – तेजस्वी, प्रकाशमान
48. उत्कंठा – उत्सुकता, आतुरता
49. उत्तम – श्रेष्ठ, उत्कृष्ट
50. उत्कृष्ट – सर्वोत्तम, उत्तम
51. उदार – दानशूर, दिलदार
52. उदास – खिन्न, निराश
53. उदासी – खिन्नता, विषण्णता
54. उद्गार – शब्द, बोल
55. उद्भव – उत्पत्ती, जन्म
56. उपदेश – शिकवण, बोध
57. उपयुक्त – उपयोगी, लाभदायक
58. उपेक्षित – दुर्लक्षित, अनादरित
59. उन्माद – वेड, विक्षिप्तता
60. उन्मुक्त – स्वतंत्र, मुक्त
61. उमेद – आशा, अपेक्षा
62. उल्हास – आनंद, उत्साह
63. उष्ण – गरम, तप्त
64. उष्णता – गरमी, तापमान
65. ऊर्जावान – उत्साही, शक्तिशाली
66. एकमत – सहमती, एकवाक्यता
67. एकता – ऐक्य, एकजूट
68. ऐक्य – एकता, एकजूट
69. ऐट – डौल, रुबाब
70. ऐश्वर्यवान – श्रीमंत, संपन्न
71. ओलावा – आर्द्रता, ओलसरपणा
72. ओढा – नाला, लहान प्रवाह
73. औदार्य – उदारता, दानशीलता
74. औषध – दवा, भेषज
75. कर्तव्य – जबाबदारी, कर्तव्यकर्म
76. कर्तबगार – कर्तृत्ववान, कार्यक्षम
77. कर्तृत्व – कर्तबगारी, कार्यक्षमता
78. कळकळ – तळमळ, आस्था
79. कळस – शिखर, सर्वोच्च भाग
80. कंजूष – कृपण, चिक्कू
81. कटुता – कडवटपणा, वैरभाव
82. करार – समझोता, ठराव
83. करमणूक – मनोरंजन, विरंगुळा
84. कसोटी – परीक्षा, परीक्षण
85. कातर – भित्रा, घाबरट
86. कातरवेळ – संध्याकाळ, गोधूळवेळ
87. काव्य – कविता, पद्य
88. कुतूहल – जिज्ञासा, उत्सुकता
89. कुशाग्र – तीक्ष्ण, तल्लख
90. कुशाग्रबुद्धी – तल्लख बुद्धी, तीव्र बुद्धिमत्ता
91. कुटिल – कपटी, धूर्त
92. कुटुंबप्रमुख – घरचा प्रमुख, कुटुंबनायक
93. केविलवाणा – दीनवाणा, दयनीय
94. कोमल – मृदू, नाजूक
95. कौतुक – प्रशंसा, स्तुती
96. कौशल्य – कसब, प्रावीण्य
97. क्रांती – परिवर्तन, उलथापालथ
98. क्रूर – निर्दयी, निष्ठुर
99. क्रोधी – रागीट, संतापी
100. क्षमाशील – क्षमावंत, उदार
101. खंत – खेद, दुःख
102. खंबीर – ठाम, दृढ
103. खळबळ – गोंधळ, अस्वस्थता
104. खजिना – कोश, धनसाठा
105. खोडकर – मस्तीखोर, चंचल
106. ख्याती – कीर्ती, प्रसिद्धी
107. खिन्न – उदास, दुःखी
108. गजबज – गर्दी, गोंगाट
109. गडबड – गोंधळ, धांदल
110. गोड – मधुर, मधुरस्वादी
111. गंभीर – शांत, भारदस्त
112. गर्जना – सिंहनाद, गडगडाट
113. गवसणे – सापडणे, मिळणे
114. गोंधळ – संभ्रम, गडबड
115. गोपनीय – गुप्त, खाजगी
116. गोठा – गाईंचे घर, पशुशाळा
117. घाई – त्वरा, लगबग
118. घनदाट – दाट, गच्च
119. घमेंड – गर्व, अहंकार
120. घाबरट – भित्रा, कातर
121. घनघोर – भयंकर, भीषण
122. चपळ – चंचल, चपळाईने वागणारा
123. चमत्कार – अद्भुत घटना, किमया
124. चैतन्य – उत्साह, जीवनशक्ती
125. चिरंतन – शाश्वत, सनातन
126. चिरकाल – दीर्घकाळ, कायम
127. चोख – निर्दोष, उत्तम
128. चोखंदळ – निवडक, पारख करणारा
129. चोखपणा – नीटनेटकेपणा, शुद्धता
130. चैतन्यमय – उत्साही, प्रसन्न
131. छाननी – तपासणी, परीक्षण
132. छाया – सावली, प्रतिच्छाया
133. जड – वजनदार, भारी
134. जडत्व – आळस, निष्क्रियता
135. जपणूक – निगा, देखभाल
136. जिद्द – चिकाटी, दृढनिश्चय
137. जिद्दी – हट्टी, चिकाटीचा
138. जिवंत – सजीव, चेतन
139. जीवघेणा – प्राणघातक, घातक
140. जोम – उत्साह, ताकद
141. जोडी – युग्म, जोड
142. झगमगाट – चकाकी, लखलखाट
143. झपाट्याने – वेगाने, जलदगतीने
144. झगडा – भांडण, तंटा
145. झळाळी – चमक, तेज
146. झपाटा – वेग, त्वरा
147. टवटवी – ताजेपणा, प्रसन्नता
148. टवाळ – खोडकर, उनाड
149. टवाळकी – मस्करी, थट्टा
150. ठाम – पक्का, दृढ
151. ठामपणा – दृढता, निश्चय
152. डौलदार – रुबाबदार, आकर्षक
153. डबके – लहान तळे, पाण्याचा खड्डा
154. डाग – कलंक, डब
155. डोळस – जाणकार, विवेकी
156. ढिम्म – सुस्त, निष्क्रिय
157. तजेला – तेज, चमक
158. तल्लख – कुशाग्र, तीक्ष्ण
159. तल्लीन – मग्न, दंग
160. तळमळ – कळकळ, उत्कंठा
161. तपश्चर्या – तप, साधना
162. तातडी – घाई, निकड
163. ताजेपणा – टवटवी, ताजेपण
164. तिरस्कार – घृणा, द्वेष
165. तीव्र – प्रखर, उत्कट
166. तृप्त – संतुष्ट, समाधानी
167. तेजस्वी – प्रकाशमान, दीप्तिमान
168. तेज – प्रभा, कांती
169. थकवा – शीण, श्रम
170. थोर – महान, श्रेष्ठ
171. थोरवी – महिमा, मोठेपणा
172. दयाळू – कृपाळू, करुणामय
173. दान – देणगी, अर्पण
174. दानशूर – उदार, दानवीर
175. दाट – घनदाट, गच्च
176. दाटी – गर्दी, खचाखचपणा
177. दिग्गज – नामवंत, श्रेष्ठ व्यक्ती
178. दीन – गरीब, दरिद्री
179. दीर्घ – लांब, विस्तीर्ण
180. दुर्दम्य – अजिंक्य, न आवरणारा
181. दुर्मिळ – विरळ, क्वचित आढळणारा
182. दुबळा – अशक्त, कमजोर
183. दुष्काळ – अवर्षण, अनावृष्टी
184. दुष्ट – खल, वाईट
185. दुरावा – अंतर, दुरत्व
186. दृढ – पक्का, मजबूत
187. दृढनिश्चय – ठाम निर्धार, निश्चय
188. धाडसी – साहसी, निर्भय
189. धडाडी – उत्साह, तत्परता
190. धडपड – प्रयत्न, खटपट
191. धग – ज्वाला, उष्णता
192. धगधग – जळजळ, ज्वलन
193. धूर्त – कपटी, चलाख
194. धूळ – रज, धूलिकण
195. ध्यास – ध्येयासक्ती, तळमळ
196. धीर – धैर्य, संयम
197. धीरगंभीर – शांत, स्थिरचित्त
198. नकार – नापसंती, अस्वीकार
199. नम्र – विनम्र, विनयशील
200. नम्रता – विनय, विनम्रता
201. निसर्ग – प्रकृती, सृष्टी
202. निसर्गरम्य – नयनरम्य, सुंदर
203. निश्चय – निर्धार, संकल्प
204. निश्चिंत – निर्धास्त, बेफिकीर
205. निष्ठा – श्रद्धा, एकनिष्ठता
206. निष्ठावान – निष्ठावंत, प्रामाणिक
207. निष्काळजी – बेफिकीर, गाफील
208. निष्कपट – निरागस, कपटरहित
209. निष्फळ – व्यर्थ, निष्प्रयोजन
210. निष्पाप – निरपराध, निर्दोष
211. पौरुष – पुरुषार्थ, शौर्य
212. पराक्रमी – शूर, वीर
213. परावलंबी – आश्रित, अवलंबित
214. परोपकार – लोकहित, दुसऱ्याचे भले
215. परोपकारी – परहितकारी, दानशील
216. परिपूर्ण – पूर्ण, संपूर्ण
217. परिपक्व – प्रगल्भ, प्रौढ
218. परिश्रमी – मेहनती, कष्टाळू
219. पराभव – हार, अपयश
220. पराजित – पराभूत, हरलेला
221. पराकाष्ठा – परिसीमा, कमाल
222. पवित्रता – शुद्धता, निर्मळता
223. पल्लेदार – लांब, दूरवर जाणारा
224. पातळ – विरळ, बारीक
225. पांडित्य – विद्वत्ता, ज्ञान
226. पौराणिक – पुराणकालीन, प्राचीन
227. फसवणूक – वंचना, कपट
228. फसवा – कपटी, लबाड
229. फुर्ती – चपळाई, तत्परता
230. बळकट – मजबूत, सशक्त
231. बिनधास्त – निर्भय, बेफिकीर
232. बुद्धिमत्ता – प्रज्ञा, मेधा
233. बहरदार – भरघोस, समृद्ध
234. भव्य – विशाल, दिव्य
235. भेसूर – भयावह, विद्रूप
236. भेदक – तीक्ष्ण, आरपार जाणारा
237. मनमोहक – आकर्षक, मोहक
238. मनस्वी – स्वाभिमानी, दृढमनस्क
239. मनोबल – मानसिक ताकद, आत्मविश्वास
240. मृदू – कोमल, मुलायम
241. मृदुता – कोमलता, सौम्यता
242. यशस्वी – यश मिळवणारा, सफल
243. रंजक – मनोरंजक, मजेदार
244. रम्य – सुंदर, मनोहर
245. रेखीव – सुबक, नीटनेटका
246. लाघवी – मनमिळाऊ, गोड स्वभावाची
247. लवचिक – मऊ, वाकण्याजोगा
248. विलोभनीय – आकर्षक, मनमोहक
249. शिस्त – नियमबद्धता, अनुशासन
250. सौजन्य – सभ्यता, विनयशीलता

समानार्थी शब्दांचा अभ्यास का करावा?

समानार्थी शब्द शिकल्यामुळे विद्यार्थ्यांची शब्दसंपत्ती वाढते. निबंधलेखन, पत्रलेखन, भाषण, वाचन आणि परीक्षेतील प्रश्न सोडवताना त्याचा उपयोग होतो.

सरावासाठी प्रश्न

1. 'अंकुर' या शब्दाचे दोन समानार्थी शब्द लिहा.
2. 'आक्रमण' या शब्दाचा समानार्थी शब्द कोणता?
3. 'उदार' या शब्दाचे दोन समानार्थी शब्द लिहा.
4. 'चिरंतन' या शब्दाचा अर्थ स्पष्ट करा.
5. 'दुष्काळ' या शब्दाचे दोन समानार्थी शब्द लिहा.

विद्यार्थ्यांसाठी सूचना: समानार्थी शब्दांचा अर्थ संदर्भानुसार बदलू शकतो. त्यामुळे प्रत्येक शब्द वाक्यात वापरून त्याचा अर्थ समजून घ्यावा.

250 मराठी समानार्थी शब्द भाग 1 | Marathi Samanarthi Shabd | मराठी व्याकरण