दुष्काळग्रस्त विद्यार्थ्यांचे परीक्षा शुल्क माफ 2026 | 5 अटी व शर्ती जाहीर

 

दुष्काळग्रस्त विद्यार्थ्यांचे परीक्षा शुल्क माफ! शासनाचा मोठा निर्णय; 5 अटी व शर्ती जाहीर

..

यावर्षी महाराष्ट्रात अनेक जिल्ह्यात दुष्काळ पडला आहे.याच धर्तीवर,महाराष्ट्रातील दुष्काळग्रस्त भागातील विद्यार्थ्यांसाठी एक दिलासादायक बातमी आहे. राज्य शासनाने पात्र विद्यार्थ्यांचे परीक्षा शुल्क माफ करण्याबाबत महत्त्वपूर्ण निर्णय घेतला आहे.

3 नोव्हेंबर 2026 रोजी उच्च व तंत्रशिक्षण विभागाने यासंदर्भात शासन निर्णय जाहीर केला आहे. या निर्णयामुळे आर्थिक अडचणींचा सामना करणाऱ्या विद्यार्थ्यांना मोठा दिलासा मिळणार आहे.

परीक्षा शुल्क माफीचा लाभ कोणाला मिळणार?

सन 2026 मध्ये दुष्काळग्रस्त घोषित करण्यात आलेल्या तालुक्यांमधील उच्च व तंत्रशिक्षण विभागांतर्गत कला संस्थांच्या अभ्यासक्रमांना प्रवेश घेतलेल्या पात्र विद्यार्थ्यांना या सवलतीचा फायदा मिळणार आहे.

शैक्षणिक वर्ष 2026-27 साठी संबंधित परीक्षांच्या शुल्कापोटी शासनाने 20 लाख 38 हजार 630 रुपये खर्चास मान्यता दिली आहे.

परीक्षा शुल्क माफीसाठी 5 महत्त्वाच्या अटी व शर्ती

1. दुहेरी लाभ मिळणार नाही

एखाद्या विद्यार्थ्याला त्याच परीक्षेसाठी दुसऱ्या शासकीय योजनेतून 100 टक्के परीक्षा शुल्क माफी मिळत असल्यास पुन्हा या योजनेचा लाभ मिळणार नाही.

2. बाह्य विद्यार्थ्यांना लाभ नाही

बहिःस्थ (External) विद्यार्थी म्हणून नोंदणी केलेल्या विद्यार्थ्यांना या सवलतीचा लाभ मिळणार नाही.

3. शहरात राहणाऱ्या पालकांच्या विद्यार्थ्यांना अपात्रता

ज्या विद्यार्थ्यांचे पालक प्रत्यक्ष शहरात राहून नोकरी किंवा व्यवसाय करतात आणि त्यांच्या नावावर गावामध्ये शेतजमीन आहे, अशा विद्यार्थ्यांना या सवलतीचा लाभ मिळणार नाही.

4. संस्थांनी प्रस्ताव सादर करणे आवश्यक

संबंधित कला संस्थांनी पात्र विद्यार्थ्यांची माहिती आणि आवश्यक प्रस्ताव शासनाकडे सादर करणे आवश्यक आहे.

5. आधी मिळालेल्या शुल्क सवलतीची पडताळणी

महाडीबीटी पोर्टलवरील योजनांमधून यापूर्वी 50 टक्के किंवा 100 टक्के परीक्षा शुल्क माफी मिळालेल्या विद्यार्थ्यांची माहिती तपासली जाणार आहे. यापूर्वी 50 टक्के शुल्क माफी मिळालेल्या पात्र विद्यार्थ्यांना उर्वरित 50 टक्के शुल्क माफी मिळू शकते.

शासनाने किती निधी मंजूर केला?

शैक्षणिक वर्ष 2026-27 मधील संबंधित परीक्षांसाठी शासनाने एकूण 20 लाख 38 हजार 630 रुपये खर्चास मान्यता दिली आहे. हा निधी महाराष्ट्र राज्य कला शिक्षण मंडळाच्या खात्यातून अदा करण्यास मंजुरी देण्यात आली आहे.

विद्यार्थ्यांनी काय करावे?

1. आपल्या संबंधित कला संस्थेशी संपर्क साधावा.
2. परीक्षा शुल्क माफीसाठी आपली पात्रता तपासावी.
3. आवश्यक कागदपत्रे संस्थेकडे जमा करावीत.
4. यापूर्वी मिळालेल्या शिष्यवृत्ती किंवा शुल्क सवलतीची माहिती द्यावी.

महत्त्वाचे प्रश्न आणि उत्तरे

प्रश्न 1 : परीक्षा शुल्क माफीचा शासन निर्णय कधी जाहीर झाला?

उत्तर : 3 नोव्हेंबर 2026 रोजी.

प्रश्न 2 : कोणत्या विद्यार्थ्यांना लाभ मिळणार?

उत्तर : दुष्काळग्रस्त तालुक्यांतील उच्च व तंत्रशिक्षण विभागांतर्गत कला संस्थांमधील पात्र विद्यार्थ्यांना.

प्रश्न 3 : बाह्य विद्यार्थ्यांना लाभ मिळेल का?

उत्तर : नाही.

प्रश्न 4 : आधी 50 टक्के शुल्क माफी मिळालेल्या विद्यार्थ्यांना उर्वरित सवलत मिळेल का?

उत्तर : पात्रतेनुसार उर्वरित 50 टक्के शुल्क माफी मिळू शकते.

प्रश्न 5 : शासनाने किती निधी मंजूर केला आहे?

उत्तर : 20 लाख 38 हजार 630 रुपये.

निष्कर्ष

दुष्काळग्रस्त भागातील विद्यार्थ्यांसाठी शासनाचा हा निर्णय दिलासादायक आहे. मात्र, या योजनेचा लाभ सर्व विद्यार्थ्यांना सरसकट मिळणार नसून शासनाने निश्चित केलेल्या अटी व पात्रतेनुसारच मिळणार आहे. त्यामुळे विद्यार्थ्यांनी आपल्या संबंधित संस्थेकडून अधिक माहिती घ्यावी.

अधिकृत संदर्भ : महाराष्ट्र शासन, उच्च व तंत्रशिक्षण विभागाचा शासन निर्णय दिनांक 3 नोव्हेंबर 2026.