Godavari Tambekar

This is educational blog.

Breaking

Res ads

पहिली ते दहावी संपूर्ण अभ्यास

पहिली ते दहावी संपूर्ण अभ्यास
Click On Image

सोमवार, २ नोव्हेंबर, २०२६

4 थी स्कॉलरशिप विरुद्धार्थी शब्द स्वाध्याय | महत्त्वाचे प्रश्न व उत्तरे | Scholarship Exam

( स्वाध्याय )विरुद्धार्थी शब्द. 


1. 'मंजूळ' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?
     (1) बेचव (2) सुरेल (3) कर्कश (4) बोथट
उत्तर:3) कर्कश

स्पष्टीकरण : मंजूळ या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द 'कर्कश' हा आहे; म्हणून पर्याय (3) हे उत्तर.


2. पुढीलपैकी कोणती जोडी विरुद्धार्थी शब्दांची नाही?
    (1) नफा × तोटा (2) जलद x लवकर (3) सूर्योदय × सूर्यास्त (4) आवड × नावड
उत्तर:2) जलद x लवकर

स्पष्टीकरण : जलद × लवकर ही विरुद्धार्थी शब्दांची जोडी नाही; म्हणून पर्याय (2) हे उत्तर .

3. अधोरेखित शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द पर्यायांतून निवडा :
माथेरान हे थंड हवेचे ठिकाण आहे.
(1) शीतल (2) दमट (3) कोरड्या (4) उष्ण
उत्तर:4) उष्ण

स्पष्टीकरण : 'थंड' या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द 'उष्ण' आहे; म्हणून पर्याय (4) हे उत्तर

.1. पुढील प्रत्येक प्रश्नातील दिलेल्या ठळक शब्दाचा योग्य विरुद्धार्थी शब्द असणाऱ्या पर्याय-क्रमांकाचे वर्तुळ रंगवा :

1) स्वस्त: (1) अस्वस्थ (2) महाग (3) सफल (4) उधार
उत्तर:2) महाग

2. जहाल : (1) अभागी (2) सदाचारी (3) अशक्त (4) मवाळ
उत्तर:4) मवाळ

3. शिक्षा: (1) बक्षीस (2) प्रशंसा (3) निंदा (4) कृपा
उत्तर:1) बक्षीस

4. स्वावलंबी : (1) उद्योगी (2) निरुपयोगी (3) परावलंबी        (4) तेजस्वी
उत्तर:3) परावलंबी

5. आठवण : (1) नीरस (2) हुरूप (3) विस्मरण (4) निष्फळ
उत्तर :3) विस्मरण

6. प्रकाश : (1) मंद (2) काळोख (3) उजेड (4) रम्य
उत्तर:2) काळोख

7. बेढब : (1) कुरूप (2) विजोड (3) पांढरा (4) सुबक
उत्तर:4) सुबक

8. मृदू : (1) टणक (2) सशक्त (3) क्षीण (4) अपात्र
उत्तर:1) टणक

9. उधळ्या : (1) मितभाषी (2) धाडसी (3) वैरी (4) कंजूष
उत्तर:4) कंजूष


10. बलवान : (1) बलाढ्य (2) दुर्बल (3) मुका (4) विक्षिप्त
उत्तर:2) दुर्बल

प्र. 2. पुढील प्रत्येक प्रश्नातील योग्य विरुद्धार्थी शब्दांच्या जोडीच्या पर्याय- क्रमांकाचे वर्तुळ रंगवा:

1. (1) शेवट × अंत             (2) जुना × पुराणा
(3) विश्वास × खात्री            (4) खोल × उथळ
उत्तर:4) खोल × उथळ

2. (1) धूर्त × भोळा             (2) स्तुती × प्रशंसा
(3) निर्मळ × स्वच्छ            (4) मूर्ख × खुळा
उत्तर:1) धूर्त × भोळा

3. (1) प्रभात > सकाळ       (2) प्रारंभ आरंभ
(3) आशीर्वाद × शाप          (4) मंजूळ × सुरेल
उत्तर:3) आशीर्वाद × शाप

4. (1) टणक × कठीण      (2) टंचाई x विपुलन
(3) हळू × सावकाश         (4) दुर्गम × कोमल
उत्तर:2) टंचाई x विपुलन

5. (1) नरक × पाताळ        (2) दैत्य × राक्षस
(3) दीर्घ × लांब                 (4) फुलणे x कोमेजणे
उत्तर:4) फुलणे x कोमेजणे

6. (1) प्रसन्न × आनंदी       (2) दाट × घनदाट
(3) तीक्ष्ण × बोथट           (4) मालक × चालक
उत्तर:3) तीक्ष्ण × बोथट

7. (1) बोलका × मुका       (2) नश्वर × क्षणभंगूर
(3) वृद्ध × म्हातारा           (4) कर्कश × भसाडा
उत्तर:1) बोलका × मुका

प्र. 3. पुढील प्रत्येक प्रश्नातील विरुद्धार्थी शब्दांची जोडी नसणाऱ्या पर्याय-क्रमाकाचं वर्तुळ रंगवा:

1. (1) रोख × उधार                (2) साक्षर निरक्षर
(3) घट्ट × गच्च                       (4) ऱ्हस्व × दीर्घ
उत्तर:3) घट्ट × गच्च

2. (1) कृष्ण × धवल               (2) चोर × दुष्ट
(3) रंक × राव                        (4) अवघड × सोपे
उत्तर:2) चोर × दुष्ट

3. (1) लघू × लहान                 (2) ग्राह्य × त्याज्य
(3) दुर्गम × सुगम                   (4) प्रसन्न x खिन्न
उत्तर:1) लघू × लहान

4. (1) मोकळे × बंदिस्त          (2) गिऱ्हाईक × विक्रेता
(3) ज्येष्ठ × कनिष्ठ                   (4) निर्भय × धीट
उत्तर:4) निर्भय × धीट

5. (1) स्वर्ग × नरक                 (2) लांब × आखूड
(3) वैयक्तिक × खासगी           (4) स्तुती x निंदा
उत्तर:3) वैयक्तिक × खासगी

6. (1) चढण × उतरण            (2) संशय × खात्री
(3) शीघ्र × मंद                      (4) कृतज्ञ × दुर्बल
उत्तर:4) कृतज्ञ × दुर्बल

7. (1) प्रचंड × अवाढव्य         (2) सनातनी × सुधारक (3) खरेदी x विक्री                  (4) नैसर्गिक × कृत्रिम
उत्तर:1) प्रचंड × अवाढव्य

प्र. 4. अधोरेखित शब्दांचा विरुद्धार्थी शब्द निवडा :
1. त्या दोघांमध्ये खूपच साम्य आढळते.
   (1) सारखेपणा (2) अनुरूप (3) भेद (4) राजी
उत्तर:3) भेद

2. निरोप घेतो आम्ही आता आज्ञा असावी.
   (1) हुकूम (2) विनंती (3) हरकत (4) अखेर
उत्तर:2) विनंती

3. प्रदर्शनाचे पाहुण्यांच्या हस्ते उद्घाटन झाले.
  (1) समारोप (2) प्रारंभ (3) उदय (4) बोळवण
उत्तर:1) समारोप

प्र.5. 'गैर' हा शब्द सुरुवातीस लिहून कोणत्या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द तयार होणार नाही ?
(1) शिस्त (2) समज (3) हजर (4) सदाचार
उत्तर:4) सदाचार. 

कोणत्याही टिप्पण्‍या नाहीत:

टिप्पणी पोस्ट करा